اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر خشونت خانگی، پرخاشگری و اعتیاد به تلفن همراه نوجوانان

زمینه: توجه به مسائل جوانان به‌ویژه مشکلات روانشناختی آن‌ها، از اهمیت زیادی برخوردار است. در دوران همه گیری کووید- 19 دسترسی به گوشی های هوشمند زمینه ساز پرخاشگری، خشونت و اعتیاد در بسیاری از دانش ‌آموزان شد. لذا با استفاده از روش‌های درمانی مناسب باید به‌گونه‌ای عمل کرد که از شدت این مشکلات کاسته شود.هدف: پژوهش حاضر باهدف بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر خشونت خانگی، پرخاشگری و اعتیاد به تلفن همراه در دانش ‌آموزان متوسطه اول شهر سنندج انجام شد.روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش شناسی شبه آزمایشی از سری طرح های پیش‌ آزمون-پس ‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول شهر سنندج در سال تحصیلی 1403-1402 بودند. نمونه پژوهش 30 نفر از دانش آموزان مقطع متوسطه شهر سنندج بود که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت کاملاً تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گواه (15 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش 8 جلسه آموزش درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد را دریافت کردند؛ درحالی‌که گروه گواه هیچ‌گونه مداخله‌ای را دریافت نکردند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه های خشونت نوجوانان (السادات حاجتی و همکاران، 1387)، پرسشنامه پرخاشگری (زاهدی فر و همکاران، 1376) و پرسشنامه اعتیاد به تلفن همراه (سواری، 1393) استفاده شد. داده‌های جمع ‌آوری ‌شده به روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری و با استفاده از نرم‌افزار spss-27 تجزیه‌وتحلیل شدند.یافته ‌ها: نتایج حاصل از تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که نمرات گروه آزمایشی در خشونت، پرخاشگری و اعتیاد به تلفن همراه در مقایسه با گروه گواه کاهش یافته است. به ‌عبارت‌ دیگر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کاهش خشونت، پرخاشگری و اعتیاد به تلفن همراه نوجوانان اثربخش است (0.05 >p).نتیجه ‌گیری: با توجه به یافته ‌های پژوهش می‌ توان از رویکرد آموزش مبتنی بر پذیرش و تعهد به‌ عنوان برنامه موثر برای کاهش و مدیریت خشم و خشونت و اعتیاد به تلفن همراه در نوجوانان در مراکز مشاوره و خدمات روانشناختی، توسط مشاوران و مددکاران استفاده نمود.

the effectiveness of acceptance and commitment therapy on domestic violence, aggression and addiction to mobile phones in adolescents

background: it is very important to pay attention to the issues of young people, especially their psychological problems. during the covid-19 pandemic, access to smartphones led to aggression, violence, and addiction among many students. therefore, by using appropriate treatment methods, it is necessary to act in a way that reduces the severity of these problems.aims: the present study aims to investigate the effectiveness of treatment based on commitment and acceptance on domestic violence, aggression and mobile addiction in first secondary students.methods: the present study was an applied study in terms of purpose and quasi-experimental methodology in a series of pretest-posttest designs with a control group. the statistical population included all high school students in sanandaj in the academic year 2023-2024. the sample consisted of 30 high school students in sanandaj who were selected by convenience sampling method and were randomly assigned to two experimental (15 people) and control (15 people) groups. the experimental group received 8 sessions of acceptance and commitment therapy, while the control group did not receive any intervention. data were collected using the adolescent violence questionnaire (sadat hajati et al., 2008), aggression questionnaire (zahedifar et al., 1997) and mobile phone addiction questionnaire (savari, 2014). the collected data were analyzed using multivariate analysis of covariance using spss-27 software.results: the results of multivariate analysis of covariance showed that the scores of the relaxation group in violence, aggression, and mobile phone addiction decreased compared to the control group. in other words, acceptance and commitment therapy is effective in reducing violence, aggression, and addiction to mobile phones in adolescents (p< 0.05). conclusion: according to the findings of the research, the approach of acceptance and commitment education can be used as an effective program for reducing and managing anger, violence, and mobile phone addiction in adolescents in counseling centers and psychological services, by counselors and social workers.