مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان مبتنی بر شفقت بر وسواس مرگ و توان خود مراقبتی در سالمندان

زمینه: ازآنجایی که سالمندان سرمایه های هر جامعه ای محسوب می شوند و مسائل مربوط به وسواس مرگ و توانایی خود مراقبتی می تواند مشکلات روحی و جسمی آن ها را ایجاد کند و ازآنجایی که مقایسه دو مداخله در زمینه وسواس مرگ و خودمراقبتی در سالمندان ایرانی تاکنون بررسی نشده است. بنابراین، این تحقیق به دنبال بهبود هر دو متغیر ذکر شده است. هدف: هدف از انجام این پژوهش مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان مبتنی بر شفقت بر وسواس مرگ و توان خود مراقبتی در سالمندان بود. روش: این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با دوگروه آزمایش و یک گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل سالمندان بهزیستی شهرستان بهشهر بود که به صورت نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی ساده در 2 گروه آزمایشی و یک گروه گواه گمارش شدند. گروه اول درمان مبتنی بر شفقت (گیلبرت، 2009) را در 8 جلسه 90 دقیقه ای و گروه دوم درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (هیز و همکاران، 2013) را در 9 جلسه 120 دقیقه ای دریافت نمودند، اما گروه گواه هیچ گونه درمانی دریافت نکردند. ابزار جمع آوری اطلاعات شامل مقیاس توان خود مراقبتی سالمندان (یونسی و همکاران، 1399) و وسواس مرگ (عبدالخالق، 1998) بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آمارهای توصیفی و استنباطی، تحلیل کوواریانس چند متغیره و نرم ‌افزار آماری spss 23 استفاده شد. یافته‌ ها: نتایج حاکی از آن بود که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان مبتنی بر شفقت وسواس مرگ را کاهش و توان خود مراقبتی را افزایش داده بودند. همچنین در مقایسه اثر بخشی بین درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان مبتنی بر شفقت بر روی وسواس مرگ تفاوت معناداری نبود (p>0.05) ولی اثربخشی شفقت درمانی بر روی توان خود مراقبتی در سالمندان بیشتر بود (p< 0.05). نتیجه‌ گیری: با توجه به یافته ‌ها می ‌توان به این نتیجه رسید که درمان مبتنی پذیرش و تعهد و درمان مبتنی بر شفقت بر روی وسواس مرگ و توان خود مراقبتی در سالمندان موثر بود، بنابراین، مراکز روان درمانی و خانه سالمندان می توانند از درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان مبتنی بر شفقت به عنوان یک رویکرد درمانی موثر در جهت بهبود وسواس مرگ و توان خود مراقبتی سالمندان استفاده کنند.

comparison of effectiveness acceptance and commitment therapy and compassion therapy on death obsession and self-care ability in the elderly

background: the elderly population is widely acknowledged as a valuable asset to any society. given the potential psychological and physical challenges associated with death obsession and self-care ability among the elderly, this research aims to address these issues. notably, there is a dearth of investigation into the comparison of two interventions targeting death obsession and self-care in the iranian elderly. consequently, this study is designed to contribute to the enhancement of both variables in this specific demographic.aims: the purpose of this study was to compare the effectiveness of acceptance and commitment therapy and compassion therapy on death obsession and self-care ability in the elderly.methods: the research employed a semi-experimental design with a pre-test-post-test structure, incorporating two experimental groups and a control group. the study focused on the welfare elderly population in behshahr city, selected through purposeful sampling and subsequently randomly assigned to the experimental and control groups. the first experimental group underwent eight 90-minute sessions of compassion therapy (gilbert, 2009), while the second experimental group participated in nine 120-minute sessions of acceptance and commitment therapy (hayes et al., 2013). in contrast, the control group did not receive any treatment. data collection involved the use of the self-care ability scale for the elderly developed by yonsi et al. (2019) and the death obsession scale by abdul khaliq (1998). statistical analysis utilized descriptive and inferential statistics, multivariate covariance analysis, and the spss 23 statistical software.results: the results revealed that both acceptance and commitment therapy and compassion therapy led to a reduction in death obsession and an enhancement in self-care ability among the elderly. additionally, no significant difference was observed in the effectiveness of acceptance and commitment therapy compared to compassion therapy concerning death obsession (p>0.05). however, it was noted that compassion therapy exhibited a higher effectiveness in improving self-care ability in the elderly (p< 0.05).conclusion: in light of the findings, it can be inferred that both acceptance and commitment therapy and compassion therapy were effective in addressing death obsession and enhancing self-care ability in the elderly. consequently, psychotherapy centers and elderly care facilities can consider employing acceptance and commitment therapy as well as compassion therapy as effective treatment approaches to enhance the well-being of the elderly, specifically targeting the improvement of death obsession and self-care ability.