بررسی اثربخشی مداخله تعدیل سوگیری شناختی و درمان شناختی - رفتاری اینترنتی بر ولع مصرف غذا در افراد متقاضی جراحی کوچک کردن معده

زمینه: اگرچه آموزش تعدیل سوگیری شناختی و درمان شناختی رفتاری دو روش موثر برای کاهش ولع مصرف غذا در افراد چاق هستند، اما تا به امروز، هیچ کارآزمایی تصادفی ‌سازی و کنترل شده مقایسه اثربخشی مداخله شناختی-رفتاری مبتنی بر اینترنت و تعدیل سوگیری شناختی را بر ولع مصرف غذا در افراد متقاضی جراحی کوچک معده ارزیابی نکرده است. هدف: هدف این مطالعه بررسی اثربخشی بسته درمانی تعدیل سوگیری شناختی در مقایسه با درمان شناختی-رفتاری اینترنتی بر ولع مصرف غذا بود.روش: این پژوهش از نوع نیمه‌ تجربی و از سری طرح های پیش ‌آزمون- پس ‌آزمون با گروه گواه و پیگیری 2 ماهه بود. جامعه آماری شامل افراد متقاضی جراحی کوچک کردن معده در سال 1402 بود که 18 ماه از جراحی آنان گذشته و ساکن شهر اصفهان بودند. از این تعداد 45 نفر با استفاده از روش نمونه‌ گیری هدفمند، انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه شناختی-رفتاری اینترنتی، تعدیل سوگیری شناختی و گواه (15 نفر در هر گروه) جای‌ گذاری شدند. افراد گروه‌ های مداخله تحت 42 جلسه مداخله در طول شش هفته قرار گرفتند، اما افراد گروه گواه در این مدت هیچ مداخله درمانی دریافت نکردند. شرکت کنندگان قبل و پس از اتمام جلسات مداخله و دو ماه پس از آن با پرسشنامه ولع مصرف غذا (سپدا-بنیتو و همکاران، 2000) مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده‌ ها با استفاده از نرم ‌افزار spss.24 و با روش تحلیل واریانس آمیخته با اندازه گیری مکرر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: نتایج نشان داد که که هر دو روش درمان بسته تعدیل سوگیری شناختی تثبیت وزن و درمان شناختی-رفتاری اینترنتی توانستند اثرات مثبتی بر کاهش ولع مصرف غذا و مولفه ‌های آن داشته باشند (0.05 >p). همچنین در مولفه ‌های نبود کنترل، اشتغال ذهنی، ولع هیجانی، احساس گناه و ولع خوردن کل، بسته تعدیل سوگیری شناختی تثبیت وزن اثربخشی معنادارتری نسبت به روش درمان شناختی-رفتاری اینترنتی داشت (0.05 >p). نتیجه ‌گیری: با توجه به اثربخشی آموزش تعدیل سوگیری شناختی و درمان شناختی رفتاری در کاهش ولع مصرف غذا پیشنهاد می شود از این مداخلات در کنار سایر مداخلات مبتنی بر شواهد دارویی و درمانی به عنوان مداخله روانشناختی در جهت تغییر باورها و نگرش های این افراد نسبت به ولع مصرف استفاده شود.

investigating the effectiveness of cognitive bias modification intervention and internet cognitive-behavioral therapy on food cravings in people applying for gastric bypass surgery

background: although cognitive bias modification intervention and cognitive-behavioral therapy are two effective methods for reducing food cravings in obese people, to date, no randomized controlled trials compare the effectiveness of internet-based cognitive-behavioral intervention and cognitive bias modification on food cravings in people requesting small gastric bypass surgery.aims: this study aimed to examine the effectiveness of a cognitive bias modification compared to internet-based cognitive behavioral therapy for food cravings.methods: this study was a quasi-experimental study with a series of pretest-posttest designs with a control group and a follow-up of 2 months. the statistical population consisted of people who wanted gastric sleeve surgery in 2023, were 18 months post-surgery, and lived in isfahan. from this group, 45 participants were chosen at random into three groups: internet-based cognitive behavioral therapy, cognitive bias modification, and control (15 participants per group) using purposive sampling. over six weeks, participants in the intervention groups attended 42 sessions, while the control group did not receive any therapeutic intervention. participants were assessed using the food craving questionnaire (cepeda-benito et al., 2000) before and after the intervention sessions and two months after the intervention. data were analyzed using spss.24 software and mixed analysis of variance with repeated measures.results: the findings showed that both cognitive bias modification (cbm) and internet-based cognitive-behavioral therapy (cbt) could have a positive impact on reducing food cravings and its components (p< 0.05). in addition, cognitive bias modification demonstrated significantly higher effectiveness than internet-based cognitive behavioral therapy in the components of lack of control, preoccupation with food, emotional craving, feeling of guilt, and total food craving (p< 0.05).conclusion: considering the effectiveness of cognitive bias moderation training and cognitive-behavioral therapy in reducing food cravings, it is suggested that these interventions be used along with other evidence-based pharmacological and therapeutic interventions as psychological intervention to change their beliefs and attitudes toward cravings.