بررسی مدل معادلات و روابط ساختاری متغیرهای روان‌ رنجورخویی و وظیفه ‌شناسی در زلزله‌ زدگان دارای تجربه استرس پس از سانحه

زمینه: اختلال استرس پس از سانحه، شایع‌ترین مشکل روانی پس از بلایا و حوادث است. مضامین دینی حاکی از این است که انسان به هنگام برخورد با شرایط تهدیدکننده، خدا را می‌خواند. تحقیقات آسیب شناسی روانی نیز نشان داده است که وقایع تکان‌دهنده و تهدیدکننده ممکن است در برخی از افراد مستعد، علائم اختلال استرس پس از سانحه را ایجاد نماید. همچنین پژوهش‌ها نشان داده‌اند که ویژگی روان‌رنجورخویی می‌تواند ابتلا به استرس پس از سانحه را تشدید نماید. هدف: این مطالعه با هدف، بررسی روابط ساختاری روان‌رنجورخویی و وظیفه‌شناسی در زلزله‌زدگان دارای تجربه استرس پس از سانحه با نقش میانجی گر باورهای دینی است. روش: این پژوهش از نوع کاربردی، توصیفی-پیمایشی و همبستگی با مدل معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل بازماندگان، زلزله منطقه ازگله کرمانشاه سال 1396 بود که در سال 1401 به عنوان جامعه آماری در نظر گرفته شدند. حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان و کرجسی به تعداد 384 نفر برآورد شد که مقیاس استرس پس از سانحه وددرز و همکاران ‌(1993)، مقیاس باورهای دینی آلپورت (1967) و ویژگی‌های شخصیت مک کری و کوستا (2021) را تکمیل کردند. برای بررسی نرمال بودن توزیع متغیرها از آزمون کلموگروف-اسمیرنوف و جهت بررسی همبستگی بین متغیرها از آزمون همبستگی پیرسون استفاده شد. آزمون فرضیه ها با استفاده از نرم افزار ایموس 24 تجزیه و تحلیل شد.یافته ها: نتایج پژوهش حاکی از آن بود که باورهای دینی، نقش میانجی در رابطه روان‌رنجورخویی با استرس پس از سانحه را دارد. همچنین نتایج نشان داد که باورهای دینی، به طور معناداری رابطه وظیفه‌شناسی با استرس پس از سانحه را نعدیل می‌کند.نتیجه‌گیری: با توجه نتایج پژوهش حاضر مبنی بر نقش واسطه ای باورهای دینی در رابطه شخصیت و استرس پس از سانحه در افراد زلزله زده پیشنهاد می‌شود درمانگران مداخلات درمانی خویش را با تاکید بر منابع و باورهای دینی طراحی کنند و در آموزش‌ها، ظرفیت‌ها و منابع مثبت آیینی افراد، مورد توجه متولیان سلامت روان قرار گیرد.

examining the equation model and structural relationships of neuroticism and conscientiousness variables in earthquake victims with post-traumatic stress experience

background: post-traumatic stress disorder is the most common psychological problem after disasters and accidents. religious themes indicate that people call upon god when faced with threatening situations. psychopathological research has also shown that shocking and threatening events may cause symptoms of post-traumatic stress disorder in some susceptible people. also, researches have shown that the characteristic of neuroticism can aggravate suffering from post-traumatic stress.aims: this study aims to investigate the structural relationships of neuroticism and conscientiousness in earthquake victims with post-traumatic stress experience with the mediating role of religious beliefs.methods: this research was applied, descriptive-survey and correlational with structural equation model. the statistical population included the survivors of the azgole earthquake in kermanshah in 1396, who were considered as the statistical population in 1401. the sample size was estimated to be 384 people using the table of morgan and krejci, who completed the post-traumatic stress scale of wedders et al. (1993), the scale of religious beliefs of allport (1967) and personality traits of mccree and costa (2021). the kolmogorov-smirnov test was used to check the normality of the distribution of the variables, and the pearson correlation test was used to check the correlation between the variables. hypotheses testing was analyzed using imus 24 software.results: the results of the research indicated that religious beliefs play a mediating role in the relationship between neuroticism and post-traumatic stress. also, the results showed that religious beliefs significantly moderate the relationship between conscientiousness and post-traumatic stress.conclusion: according to the results of the current research on the mediating role of religious beliefs in the relationship between personality and post-traumatic stress in people affected by earthquakes, it is suggested that therapists design their therapeutic interventions with an emphasis on religious resources and beliefs and in training, capacities and resources ritual positivity of people should be taken into consideration by mental health guardians.