مقایسه اثربخشی درمان متمرکز بر هیجان و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر اختلال خواب، نشخوار فکری و ناگویی هیجانی در بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر

زمینه: با توجه به افزایش تعداد بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر و مشکلات عمده آن ها در زمینه کیفیت خواب، نشخوار فکری و ناگویی هیجان، به نظر می رسد که بسیاری از این بیماران از شناخت و مهارت کافی برای مدیریت صحیح چنین مشکلاتی برخوردار نیستند.هدف: هدف از انجام پژوهش مقایسه اثربخشی درمان متمرکز بر هیجان و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر اختلال خواب، ناگویی هیجانی و نشخوار فکری بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر بود.روش: طرح پژوهشی نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون – پس آزمون و پیگیری با گروه گواه بود. به‌منظور انتخاب شرکت‌کنندگان، از بین زنان مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر مراجعه‌کننده به مرکز مشاوره دولتی شهر کرمان در سال 1400، 45 نفر بیمار بر اساس معیارهای ورود و خروج مطالعه به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب شده و در سه گروه درمان متمرکز بر هیجان (15 نفر)، شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی (15 نفر) و گواه (15 نفر) قرار گرفتند. درمان متمرکز بر هیجان (گرینبرگ و همکاران، 1993) طی 8 جلسه هفتگی، شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی (سگال و همکاران، 2002) طی 8 جلسه هفتگی انجام شد و گروه گواه هیچ گونه درمانی را دریافت نکرد. پرسشنامه‌های اختلال خواب (بویس، 1989)، ناگویی هیجانی (بگ بی و همکاران، 1994) و نشخوار فکری (نولن هوکسیما و مورو، 1991) در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری تکمیل شد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و از طریق نرم افزار spss نسخه 23 تحلیل شد.نتایج: یافته‌های حاصل از تحلیل آنالیز واریانس آمیخته نشان داد که درمان متمرکز بر هیجان و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی در بهبود اختلال خواب و نشخوار فکری در مرحله پس‌آزمون و پیگیری تاثیر معناداری داشته است (p<0/01 )؛ اما در متغیر ناگویی هیجانی تنها درمان متمرکز بر هیجان داری تاثیر معنادار بود (p<0/01).نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج بدست آمده می توان نتیجه گرفت که درمان متمرکز بر هیجان و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی موجب بهبود اختلال خواب، نشخوار فکری و ناگویی هیجانی در زنان مبتلا به سندر روده تحریک‌پذیر می شود.

comparing the effectiveness of emotion-focused therapy and mindfulness-based cognitive therapy on sleep disorder, rumination, and emotional dyslexia in patients with irritable bowel syndrome

background: considering the increase in the number of patients with irritable bowel syndrome and their major problems in the field of sleep quality, rumination and ataxia, it seems that many of these patients lack sufficient knowledge and skills to properly manage such a condition. they do not have any problems.aims: the purpose of the research was to compare the effectiveness of emotion-focused therapy and mindfulness-based cognitive therapy on sleep disorder, emotional dyslexia, and rumination in patients with irritable bowel syndrome.methods: it was a semi-experimental research design of pre-test-post-test and follow-up type with control group. in order to select the participants, among the women suffering from irritable bowel syndrome who referred to the government counseling center of kerman city in 2022, 45 patients were selected based on the entry and exit criteria of the study and were selected in three treatment groups focused on emotion, cognitive therapy based on mindfulness and evidence were included. emotion-focused therapy (greenberg et al., 1993) was performed during 8 weekly sessions, cognitive therapy based on mindfulness (segal et al., 2002) was performed during 8 weekly sessions, and the control group did not receive any therapy. questionnaires for sleep disorder (buysse, 1989), alexia (bagby et al., 1994) and rumination (nolen hoeksima and morrow, 1991) were completed in three phases: pre-test, post-test and follow-up. the data were analyzed using the analysis of variance test with repeated measurements and spss version 23 software.results: the results of mixed analysis of variance showed that emotion-focused therapy and mindfulness-based cognitive therapy had a significant effect in improving sleep disorder and rumination in the post-test and follow-up phase (p<0.01); however, in the alexithymia variable, only the treatment focused on emotionality had a significant effect (p<0.01).conclusion: according to the obtained results, it can be concluded that treatment focused on emotion and cognitive therapy based on mindfulness improves sleep disorder, rumination and emotional dyslexia in women with irritable bowel syndrome.