مقایسۀ اثربخشی آموزش آرام‌سازی و آموزش آگاهی و ابراز هیجانی بر حساسیت اضطرابی در بیماران مبتلا به نشانگان رودۀ تحریک‌پذیر

زمینه: مطالعات نشان داده است که عوامل روانشناختی از جمله اضطراب در ایجاد و تشدید نشانگان رودۀ تحریک پذیر تاثیر بسزایی دارد. از جمله روش‌های کاهندۀ اضطراب می‌توان به روش آموزش آرام سازی و آموزش آگاهی و ابراز هیجانی اشاره کرد که تاکنون در ایران اثربخشی آن‌ها در کاهش حساسیت اضطرابی در بیماران مبتلا به نشانگان رودۀ تحریک‌پذیر مورد مقایسه قرار نگرفته است.هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسۀ اثربخشی آموزش آرام‌سازی و آموزش آگاهی و ابراز هیجانی بر حساسیت اضطرابی در بیماران مبتلا به نشانگان رودۀ تحریک‌پذیر انجام شد.روش: طرح پژوهش حاضر، نیمه آزمایشی از نوع پیش‌آزمون، پس‌آزمون با گروه گواه و پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی بیماران مبتلا به نشانگان رودۀ تحریک‌پذیر مراجعه کننده به مطب‌های پزشکان فوق تخصص گوارش در شمال غرب تهران از سال 1400 تا تیرماه سال 1401 بود که توسط پزشک و بر اساس معیارهای تشخیصی رُم iii تشخیص نشانگان روده تحریک‌پذیر را دریافت کرده بودند. با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند (بر اساس ملاک‌های ورود) تعداد 60 بیمار مبتلا به نشانگان رودۀ تحریک‌پذیر انتخاب شد و سپس به صورت تصادفی در سه گروه 20 نفری (دو گروه آزمایش و یک گروه گواه) قرار گرفتند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش، پرسشنامه حساسیت اضطرابی - تجدیدنظر شده (تیلور و کاکس، 1998) بود. هم‌چنین برای گروه آزمایش اول، آموزش آرام‌سازی در 8 جلسۀ 90 دقیقه‌ای بر اساس پروتکل آموزش آرام‌سازی بلانچارد و همکاران (1993)، برای گروه آزمایش دوم، آموزش آگاهی و ابراز هیجانی در 8 جلسه 90 دقیقه‌ای بر اساس پروتکل لاملی و همکاران (2017) به صورت مجازی برگزار شد. جهت تحلیل داده‌های پژوهش نیز از روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و نرم‌افزار spss-26 استفاده شد.یافته ها: یافته‌ها نشان داد که نمرۀ کل حساسیت اضطرابی و مولفه‌های آن در گروه آموزش آرام‌سازی کاهش معنادار داشت (0/001=p). همچنین نمرۀ کل حساسیت اضطرابی و مولفه‌های آن در گروه آموزش آگاهی و ابراز هیجانی کاهش معنادار داشت (0/001=p)، ولی تفاوت اثر دو شیوۀ آموزشی بجز در مولفه ترس از عدم مهار شناختی، بر دیگر مولفه‌های حساسیت اضطرابی معنادار نبود (0/031 =p). آموزش آگاهی و ابراز هیجانی در مقایسه با آموزش آرام‌سازی، روش موثرتری برای کاهش ترس از عدم مهار شناختی بود.نتیجه‌گیری: با توجه به اثربخشی آموزش آرام‌سازی و آموزش آگاهی و ابراز هیجانی بر حساسیت اضطرابی افراد مبتلا به نشانگان روده تحریک‌پذیر، پیشنهاد می‌شود روانشناسان سلامت در مراکز درمانی و کلینیک‌های روانشناختی از این شیوه‌های درمانی در جهت کاهش سطح اضطراب به ویژه حساسیت اضطرابی و مولفه‌های آن در بیماران مبتلا به نشانگان رودۀ تحریک‌پذیر و بیماران مشابه استفاده کنند

comparing the efficacy of relaxation training and emotional awareness and expression training on anxiety sensitivity in patients with irritable bowel syndrome

background: studies have shown that psychological factors, including anxiety, have a significant effect on the development and exacerbation of irritable bowel syndrome. among the new methods of reducing anxiety, we can mention relaxation training (rt) and emotional awareness and expression training (eaet), so far, their effectiveness in reducing anxiety sensitivity in patients with irritable bowel syndrome has not been compared in iran.aims: the present study was conducted with the aim of comparing the efficacy of relaxation training and awareness and emotional expression training on anxiety sensitivity in patients with irritable bowel syndrome.methods: the current research design was a semi-experimental pre-test-post-test type with a control group and a two-month follow-up. the statistical population of the study included all patients with irritable bowel syndrome who referred to the gastroenterology subspecialty offices in northwest tehran from 2021 to july 2022, who were diagnosed with irritable bowel syndrome by the doctor based on room iii diagnostic criteria. using the purposeful sampling method (based on the entry criteria), 60 patients with irritable bowel syndrome were selected, and then they were randomly divided into three groups of 20 people (two experimental groups and one control group). the tool used in this research was the anexiety sensitivity index- revised (taylor & cox, 1998). also, for the first experimental group, relaxation training in 8 sessions of 90 minutes based on the relaxation training protocol of blanchard et al. (1993), for the second experimental group, awareness and emotional expression training in 8 sessions of 90 minutes based on the protocol of lumley et al. (2017) it was held virtually. in order to analyze the research data, the analysis of variance with repeated measures and spss-26 software was used.results: the findings showed that the total score of anxiety sensitivity and its components decreased significantly in the relaxation training group (p= 0.001). also, the total score of anxiety sensitivity and its components decreased significantly in the emotional awareness and expression training group (p= 0.001), but the difference between the effect of the two educational methods was not significant on the other components of anxiety sensitivity, except in the component of fear of cognitive dyscontrol (p= 0.031). emotional awareness and expression training was a more effective method to reduce the fear of cognitive dyscontrol compared to relaxation training.conclusion: regarding the effectiveness of relaxation training and emotional awareness and expression training on the anxiety sensitivity of people with irritable bowel syndrome, it is suggested that health psychologists in medical centers and psychological clinics use these treatment methods to reduce the level of anxiety, especially anxiety sensitivity and its components in patients with irritable bowel syndrome and similar patients.