تبیین الگوی یادگیری خودگردان مبتنی بر کمک طلبی با توجه به نقش میانجی گر تفکر نقادانه در دانش‌آموزان

زمینه: نقش میانجی تفکر نقادانه در تعامل با کمک ‌طلبی می ‌تواند درک ما را از چگونگی افزایش استقلال و کفایت دانش ‌آموزان در فرآیند یادگیری عمیق ‌تر سازد. با این وجود، به نظر می ‌رسد که بررسی‌ های کمی به این ابعاد پیچیده و تاثیرات متقابل انجام شده ‌اند، این شکاف تحقیقاتی، ضرورت و ارزش مطالعه ‌ی پیش‌ رو را در جهت ارتقا سیستم‌ های آموزشی کنونی تقویت می ‌نماید.هدف: پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی یادگیری خودگردان مبتنی بر کمک طلبی با توجه به نقش میانجی تفکر نقادانه در دانش‌ آموزان دوره دوم ابتدایی استان کرمان انجام شد.روش: پژوهش حاضر توصیفی و از نوع همبستگی و معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش ‌آموزان دوره دوم ابتدایی استان کرمان، در سال تحصیلی 1401-1402 به تعداد 170066 نفر بود. از این میان 310 نفر بر اساس روش نمونه ‌گیری خوشه ‌ای تصادفی چند مرحله ‌ای، از 4 شهرستان (راور، بافت، بم، رفسنجان) به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت جمع ‌آوری داده ‌ها از پرسشنامه ‌های، رفتار کمک طلبی (قدم‌ پور و سرمد، 1382)، پرسشنامه تفکر انتقادی (ریکتس، 2003) استفاده شد. پس از تکمیل پرسشنامه ‌ها و نمره ‌گذاری با نرم افزار آماری spss نسخه 23 و تجزیه و تحلیل داده ‌ها با استفاده از روش مدل ‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌ افزار amos-23 انجام شد.یافته ‌ها: نتایج نشان داد که بین تفکر نقادانه و یادگیری خودگردان رابطه معناداری وجود دارد (0.01 >p). همچنین نتایج نشان داد مسیرهای مستقیم این پژوهش معنادار شدند و مسیرهای غیرمستقیم یادگیری خودگردان مبتنی بر کمک طلبی از طریق نقش میانجی تفکر نقادانه دانش‌آموزان معنادار بود. بر اساس یافته‌ها، مدل نهایی از برازش مطلوبی برخوردار بود (0.01 >p).نتیجه‌ گیری: یافته ‌های این پژوهش می‌ توانند به طور ملموسی بر طراحی و اجرای برنامه ‌های درسی و مداخلات آموزشی تاثیر بگذارند، به ویژه در ترویج استقلال فکری و یادگیری موثر در دانش‌آموزان. با شناخت بهتر نقش تفکر نقادانه به عنوان یک عامل میانجی در فرآیند یادگیری خودگردان، معلمان و طراحان برنامه‌ های درسی می‌ توانند رویکردها و تکنیک‌ های مرتبط را در کلاس ‌های درس به کار بگیرند تا دانش ‌آموزان را در مسیرکمک ‌طلبی موثر و استفاده از تفکر انتقادی برای ارزیابی و حل مسائل هدایت کنند.

explaining the model of self-directed learning based on help seeking with regard to the mediating role of critical thinking in students

background: the mediating role of critical thinking in interacting with help-seeking can deepen our understanding of how to increase students’ independence and adequacy in the learning process. however, few investigations have been conducted into these complex dimensions and interactions, a research gap that reinforces the necessity and value of future studies to improve current educational systems.aims: the current research was conducted with the objective of explaining the self-directed learning model based on help-seeking, considering the mediating role of critical thinking among students of the second elementary stage in kerman province.methods: the current research is descriptive, correlational, and employs structural equation modeling. the statistical population included all students of the second elementary stage in kerman province during the academic year 2022-2023, totaling 170,066 students. out of this population, 310 individuals were selected as samples through a multi-stage random cluster sampling method, from 4 counties (ravar, baft, bam, and rafsanjan).results: the results indicated that there is a significant relationship between critical thinking and self-directed learning (p< 0.01). additionally, the results showed that the direct paths in this research were significant, and the indirect pathways of self-directed learning based on help-seeking through the mediating role of students’ critical thinking were also significant. based on the findings, the final model had a satisfactory fit (p< 0.01).conclusion: the findings of this research can concretely impact the design and implementation of curricular programs and educational interventions, particularly in promoting intellectual independence and effective learning in students. with a better understanding of the role of critical thinking as a mediating factor in the self-directed learning process, teachers and curriculum designers can employ related approaches and techniques in the classroom to guide students towards effective help-seeking and the use of critical thinking for evaluating and solving problems.