نقش قارچ میکوریز گونه funneliformis mosseae در جذب، انتقال و الگوی تجمع زیستی کادمیوم و مس در گیاه پسته

سمیت فلزات به دلیل ماندگاری، عدم تجزیه پذیری زیستی و نیز تجمع زیستی آنها در اندام های گیاهان و جانوران زنده یک مسئله زیست محیطی مهم محسوب می شود. ﯾﮑﯽ از روشﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﺑﺮای ﮐﺎﻫﺶ اﺛﺮات ﻣﺨﺮب ﻧﺎﺷﯽ از فلزات سنگین به ویژه مس و کادمیوم، در اندام گیاهان و جانوران زنده، اﺳﺘﻔﺎده از ﻗﺎرچ‌ﻫﺎی ﻣﯿﮑﻮرﯾﺰ می باشد. این پژوهش برای تعیین اثر قارچ میکوریزfunneliformis mosseae  بر رشد و میزان جذب و انتقال کادمیوم و مس ,در گیاه پسته رقم احمد آقایی در پاسخ به افزایش غلظت مس و کادمیوم  خاک انجام گرفت. آزمایش مذکور به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه سطح مس (غلظت‌های 0، 300 و 600 میلی گرم در لیتر نیترات مس) وچهار سطح کادمیوم (غلظت‌های 0، 200 و 600 و 1000 میلی گرم در لیتر نیترات کادمیوم) در دو وضعیت تلقیح شده با قارچ میکوریز f. mosseae و بدون مایه تلقیح میکوریزی اجرا شد. در همه گیاهان شاهد و تیمار شده با کادمیوم و مس، طول و وزن خشک ریشه و ساقه گیاهان میکوریزی از گیاهان غیرمیکوریزی بیشتر بود. بر اساس نتایج میزان کادمیوم و مس انتقال یافته از ریشه به بخش هوایی (فاکتور انتقال) در گیاهان به طور معنی داری پایین تر از گیاهان غیرمیکوریزی بود. نتایج نشان داد که فاکتور تجمع زیستی کادمیوم و مس در گیاهان تلقیح شده با قارچ میکوریزی به طور معنی داری پایین تر از گیاهان غیر میکوریزی بوده است. بنابراین با توجه به نتایج همزیستی با قارچ  f. mosseae باعث تثبیت و تجمع  بیشتر کادمیوم و مس در ریشه گردیده است.

role of funneliformis mosseae mycorrhizal fungus in absorption, transfer and bioaccumulation pattern of cadmium and copper in pistachio plant

the toxicity of metals is an important environmental problem due to their persistence, non-biodegradability, and their bioaccumulation in the organs of living plants and animals.one of the methods that can be used for reducing the harmful effects of heavy metals especially cadmium and copper,  is the use of mycorrhizal fungus. this research was conducted to determine the effect of the mycorrhizal fungus funneliformis mosseae on absorption and transfer of cadmium and copper of pistachio cultivar ahmad aghaei in response to increasing soil copper and cadmium concentrations. the experiment was performed in factorial form of a completely randomized blocks consist of  three levels of copper (0, 300 and 600 mg/l of copper nitrate),four levels of cadmium (0, 200, 600 and 1000 mg/l of cadmium nitrate) and two treatments: inoculated with f.mosseae and without mycorrhizal inoculum. in all the control and plants treated with cadmium and copper, the length and dry weight of root and stem of mycorrhizal plants were more than non-mycorrhizal plants. also the amount of cadmium and copper transferred from their root to the aerial part (translation factor) was significantly lower than the non-mycorrhizal plants. the results showed that the bioconcentration factor in plants inoculated with mycorrhizal fungus was significantly lower than non-mycorrhizal plants. therefore the symbiosis with f. mosseae caused more stabilization and accumulation of cadmium and copper in the root.