«دلالت‌های مستقل قرآنی» در روایات اهل‌بیت (علیهم‌السلام) ( چیستی، جایگاه روایی، گونه شناسی)

از جمله مسائل مغفول در پژوهش های حدیثی نگاه کارکردشناسانه به روایات تفسیریواستنادات قرآنی اهل بیت است. غلبه رویکرد معناشناسانه در کنار خدشه واردکردن به اعتبار سندی این گونه روایات زمینه ساز مهجور ماندن بسیاری از آنها شدهاست. از جمله روایاتی که می توانند نقش بسزایی در فرآیند تفسیر قرآن کریم ایفا کنندروایات حاوی مدالیل مستقل از سیاق مجموعه آیات قرآن کریم (روایات مستفاد)هستند. از همین رو جستار حاضر با نگاهی کارکردشناسانه و با هدف دستیابی بهویژگی های این گونه روایات و گونه شناسی آنها به روش توصیفی تحلیلی سامان یافتهاست. نتایج به دست آمده نشان می دهد که این روایات دارای ویژگی هایی چونگسترش مدائیل آیات قرآنی تعلیمی بودن، اکثرت استفاضه ای» و «استنطاقیبودن هستند که زمینه را برای نگاه کارکردشناسانه به تراث روایی شیعه هموارمی سازند. از سوی دیگر تاثیر الهام بخش این گونه روایات برنگارنده تفسیر گران سنگالمیزان در معرفی قاعده تفسیری نقلی مهمی با عنوان اعتبار و حجیت اعتبار و حجیت دلالی هر جمله تامه الافاده یا مستقله قرآنی نشان از امکان استخراج اصول و قواعد تفسیری از روایات دارد. در این میان گونه شناسی ساختاری این روایات امکان بازکاوی مجدد سیاحتی چون سیاق دامنه و مراتب آن را در علوم قرآنی فراهم می آورد. همچنین گونه شناسی محتوایی آنها افق های تازه ای را در تفسیر عصری قرآن کریم گشوده ومکان دستیابی به تفسیر موضوعی روایی را فرا روی پژوهشگران قرار می دهد.

traditions of turning the earth into bread in the day of judgment; thematic validation and unraveling

surah ibrahim’s verse 48 describes a day where the earth will transform into something other than itself. according to several narrations, the earth will become pure bread on the day of judgment, which people will eat until they are free from calculating their actions. this concept may seem unusual, and there are questions about its validity and interpretation. the study justifies the assurance of issuing such narrations. none of the possibilities, such as reporting the reality, metaphor, and ironic expression, give a clear explanation. however, the solution of ’allegorical expression’ can solve the problem about them and some interpretive narratives surrounding the topics of resurrection or concepts that are outside of human sense. the challenge of feeding the people of mahshar and the threat of hunger have occupied the minds of the audience. the imam used an allegorical expression, based on the verse about turning the earth into bread, to convince the audience that this challenge will not disrupt the world order on the day of resurrection. the analysis suggests that the content and accessories of these narrations should not be based on direct reality. instead, the focus should be on the authenticity that the abyss of allegory provides.