بررسی مبانی روایی باور به چشم زخم

باور به تاثیر چشم زخم از باورهای مشترک بین فرهنگ های مختلف است. به موازات این باور عده ای نیز آن را در زمره باورهای عامیانه و خرافی دانسته‌اند که مبنای علمی‌مقبولی برای آن وجود ندارد. روایات متعددی در منابع روایی شیعه مرتبط با این موضوع به چشم می‌خوردند. در مقاله حاضر با استفاده از منابع کتابخانه ای و روش تحلیلی توصیفی به کاوش درباره روایاتی پرداخته شده است که از حقانیت چشم زخم دفاع کرده اند. این روایات در منابع متقدم به ندرت یافت می شوند. طب الائمه(ع) و مکارم الاخلاق سهم بسزایی در گسترش روایات چشم زخم در منابع شیعی داشته اند. بخش قابل توجهی از این گزارشها از منابع اهل سنت وارد میراث حدیثی شیعه شده است و بخشی از آنها هم به معصومین مستند نشده و حدیث به شمار نمی روند. عمده روایات مربوط به چشم زخم از نطر سندی ضعیف است. تنها یک روایت صحیح السند درباره چشم زخم وارد شده است که دلالت این روایت محل تردید است از این رو بر مبنای متاخران دلیل کافی برای پذیرش روایات چشم زخم وجود ندارد و پذیرش این روایات بر مبنای متقدمان نیز با دشواری هایی مواجه است.

traditions of turning the earth into bread in the day of judgment; thematic validation and unraveling

surah ibrahim’s verse 48 describes a day where the earth will transform into something other than itself. according to several narrations, the earth will become pure bread on the day of judgment, which people will eat until they are free from calculating their actions. this concept may seem unusual, and there are questions about its validity and interpretation. the study justifies the assurance of issuing such narrations. none of the possibilities, such as reporting the reality, metaphor, and ironic expression, give a clear explanation. however, the solution of ’allegorical expression’ can solve the problem about them and some interpretive narratives surrounding the topics of resurrection or concepts that are outside of human sense. the challenge of feeding the people of mahshar and the threat of hunger have occupied the minds of the audience. the imam used an allegorical expression, based on the verse about turning the earth into bread, to convince the audience that this challenge will not disrupt the world order on the day of resurrection. the analysis suggests that the content and accessories of these narrations should not be based on direct reality. instead, the focus should be on the authenticity that the abyss of allegory provides.