تبیین مفهومِ روایت «خَیرٌ لِلنِّسَاءِ اَنْ‏ لَا یرَینَ‏ الرِّجَالَ‏ وَ لَا یرَاهُنَّ الرِّجَال‏» در منابع حدیثی شیعه و اهل سنّت

در برخی منابع متقدم و متاخّر شیعه و اهل سنّت روایتی آمده است با این مضمون که حضرت زهرا (س) در پاسخ سوال رسول خدا (ص) فرمودند: «خَیرٌ لِلنِّسَاءِ اَنْ‏ لَا یرَینَ‏ الرِّجَالَ‏ وَ لَا یرَاهُنَّ الرِّجَال‏»؛ «بهترین چیز برای زنان این است که مردی را نبینند و مردان نیز آنان را بنینند» (با اختلافاتی در نقل).بررسی سندی و دلالی روایت یاد شده، هدف این پژوهش است. نتیجه بررسی سندی حدیث نشان می‌دهد که حدیث یاد شده در مصادر شیعه مرسل است و در مصادر اهل سنت نیز دچار ضعف رجال سند است.امّا در بررسی متن و دلالت روایت، صرف نظر از بحث سند و به ویژه با توجه به معاضدت این حدیث توسط احادیث دیگر، اولاً از این روایت، حرمت حضور زنان در اجتماع به دست نمی‌آید؛ و ثانیاً این حدیث، بیانگر هیچ حکم الزامی دالّ بر فعل یا ترک نیست؛ بلکه در مقام بیان یک اصل ارشادی و ارزش اخلاقی و حقیقت دینی و واقعیت اجتماعی است و آن این که: ارتباط مستقیم زن و مرد نامحرم هرچه کمتر باشد بهتر است.

explaining the concept of hadith the best women are those who do not see men and men do not see her.based on shia and sunni hadith sources

in some early and late shia and sunni gatherings, there is a narration with the content that hazrat zahra said in response to the question of the messenger of god: &the best thing for women is not to see a man and men to see them& (with some differences in the narration).the purpose of this study is to examine the documents and brokers of the mentioned narrative. the result of the analysis of the hadith’s authenticity shows that the mentioned hadith is authentic in the shia sources, and the sources of the sunnis also suffer from the weakness of the sources of the chain of transmission.however, in examining the text and the meaning of the narration, regardless of the discussion of the chain of transmission and especially considering the support of this hadith by other hadiths, first of all, the sanctity of women’s presence in the congregation cannot be obtained from this narration; and secondly, this hadith does not express any mandatory ruling indicating action or omission; rather, it is an expression of a guiding principle, moral value, religious truth, and social reality, and that is: the less direct contact between a non-mahram man and woman, the better.