تبیین رابطۀ عقل و غنی بر اساس احادیث اهل بیت علیهم السلام

احساس غنی و بی‌نیازی، آرزوی همه انسان‌هاست. منابع دینی، اکمال عقل را راه رسیدن به این احساس می‌دانند. اما چگونگی تاثیر اکمال عقل بر غنی، سوالی اساسی است. هدف این پژوهش ارائۀ مبانی علمی و نظری احساس بی‌نیازی از طریق کشف و تبیین رابطۀ عقل و غنی است. این پژوهش با استفاده از روش مفهوم‌شناسی مفاهیم دینی و به‌کارگیری روش تحلیل و تبیین متون دینی، به تبیین این رابطه پرداخته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که زهد، توکل و عبودیت سه مولفه اصلی در تبیین این رابطه هستند. اکمال عقل موجب دستیابی به این سه مولفه می‌شود. در سایه حصول این عوامل، انسان می‌تواند به غنی و بی‌نیازی برسد که از درون انسان نشئت می‌گیرد و مال و ثروت در حصول آن اثری ندارد. تکامل و رشد عقل که قوه‌ای است که از قدرت تشخیص برخوردار است و در پی آن بازدارندگی از امور رذل یا دعوت به افعال نیک دارد، موجب رسیدن انسان به مولفه‌هایی است که برای حصول بی‌نیازی لازم است. این عوامل در کنار هم انسان را به غنی و بی‌نیازی می‌رسانند. نقص در هر یک از این عوامل، موجب بروز آسیب و مانعی برای رسیدن انسان به غنی خواهد شد.

explaining the relationship between reason and sense of needlessness based on ahl al-bayt hadiths

the feeling of richness and needlessness is the desire of all human beings. religious sources consider the perfection of reason as the way to achieve this feeling. but how the perfection of reason affects richness is a fundamental question. the purpose of this research is to provide the scientific and theoretical foundations of the feeling of needlessness through the discovery and explanation of the relationship between reason and richness. this research has used the method of conceptualizing religious concepts and using the method of analyzing and explaining religious texts to explain this relationship. the findings of the research show that asceticism, trust, and servitude are the three main components in explaining this relationship. the perfection of reason leads to the attainment of these three components. in the shadow of the attainment of these factors, man can achieve richness and needlessness that comes from within man and wealth has no effect on the attainment of it. the evolution and growth of the intellect, which is a power that has the power of discernment and, as a result, refrains from vile things or invites to good deeds, leads man to the components that are necessary for the attainment of needlessness.