واکاوی مولفه های معروف و نسبت آن ها با اختیاربر پایه حدیث«تمّت السعادة»

اغلب روایات باب المعروف در کتب حدیثی شیعه اشاره به جایگاه و آثار معروف یا همان احسان دارد و بدیهی است که صرف شناخت آثار احسان،کافی برای انجام آن نیست. بنابراین بعد از شناخت آثار معروف،نوبت به شناخت مراحل انجام معروف می‌رسد. حدیث «تمّت السعادة» تنها حدیثی است که مدلول آن بیانگر فرایند انجام معروف است. هدف این پژوهش بررسی فقه الحدیثی این روایت است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد این حدیث از اعتبار کافی برخوردار است و اختلاف چندانی میان نقل‌های این حدیث وجود ندارد. در این حدیث شریف فرایند انجام معروف از رغبت و قدرت آغاز می‌شود و با توفیق الهی پایان می‌یابد. نگارنده در این نوشتار بر آن است نخست مناسبات این سه مولّفه با یکدیگر یعنی «نسبت نیّت و توفیق، نسبت قدرت و توفیق» را نشان دهد و ثانیا به تبیین عدم ناسازگاری صنع الله بودن این سه مولفه با اختیار انسان بپردازد.

analyzing the famous components and their relationship with discretion based on the hadith tammat al-saada

most of the narrations of the noble chapter in the shia hadith books refer to the status and works of the famous, or ihsan, and it is obvious that simply knowing the works of ihsan is not enough to do it. therefore, after knowing the famous works, it is the turn to know the stages of making the famous. the hadith tammat al-saada is the only hadith whose meaning is the process of doing the famous. the purpose of this study is to investigate the hadith jurisprudence of this narration. the findings of this research show that this hadith has sufficient validity and there is not much difference between the narrations of this hadith. in this noble hadith, the process of doing a famous deed begins with desire and strength and ends with divine success. in this article, the author aims to first show the relationship between these three components, i.e. the ratio of intention and success, the ratio of power and success, and secondly, to explain the incompatibility of these three components being god’s work with human discretion.