تحلیل گفتمان عده‌ای از کنشگران سیاسی در اینستاگرام فارسی

فضایی که وب2 در اختیارکاربران اینترنت قرار می‌دهد، فضایی برای تعامل و مشارکت است که امکان کنشگری و در نتیجه رقابت بر سر تثبیت معانی و کشمکش گفتمانی را فراهم می‌سازد. پژوهش حاضر نیز بر روی شبکۀ اجتماعی اینستاگرام متمرکز است. هدف از پژوهش، بررسی نحوۀ شکل‌گیری نظام‌های معنایی گفتمان‌های کنشگران سیاسی در این شبکه بوده است. برای این منظور روش تحلیل گفتمان با رویکرد لاکلائو و موف اتخاذ شد. جمعیت پژوهش، پست‌های کنشگران در سال 1401 است و نمونه‌گیری به روش غیرتصادفی و هدف‌مند انجام گرفت. نمونه‌ها 10 نفر از کنشگرانی‌اند که در بخش بیوگرافی صفحۀ خود مدعی کنشگری در حوزۀ مشخصی‌اند و در کمپینی هدفمند شرکت داشته‌اند. متن این پژوهش، پست‌های کنشگران و شرح زیر آنان بود که به روش مقوله‌بندی داده‌ها و سپس مفصل‌بندی فرامتن تحلیل شد. نتایج این پژوهش حاکی از آن‌ بود که دو گفتمان مشروطه‌خواهی و جمهوری‌خواهی با دال مرکزی «حکومت مشروطه» و «جمهوری سکولار» گفتمان‌های اصلی کنشگران حاضر در اینستاگرام کاربران ایرانی‌اند که دو خرده‌گفتمان اتحادخواهی و تحول‌خواهی با دال مرکزی «اتحاد» و «توسعه» حایل آنان قرار دارند. کنشگری سیاسی با نزاع بر سر معانی آزادی، دموکراسی، مسئلۀ زنان، سیستم حکومتی بدیل، یک‌پارچگی در مقابل تکثر، اتحاد، تحول و اصلاحات در جریان است.

discourse analysis of some political activists on persian-language instagram

by the emergence of the web 2.0, internet users gain opportunities for interaction and participation, enabling agency and, consequently, struggle over the establishment of meanings and discursive struggles. this study centers on the instagram social network, aiming to examine how semantic frameworks of political activist discourses are constructed within this platform. for this purpose, the discourse analysis approach by laclau and mouffe was employed. the study's population comprised posts from activists published in 1401 (2022-2023), selected through non-random, purposive sampling. the sample included ten activists claiming activism in a specified field within their instagram biographies and participating in a targeted political campaign. the research's text consisted of activists' posts and captions, analyzed by categorizing data and employing meta-textual articulation. the results of the research indicated that two major discourses—constitutionalism and republicanism—prevailed among iranian instagram activists, with the nodal points of constitutional government and secular republic. which are bridged by two sub-discourses of unity and transformation with union and development as their nodal point. the political activism among them is in struggle over the meanings of freedom, democracy, women's issue, alternative governance system, uniformity versus plurality, unity, transformation and reforms.