فراوانی نسبی بتا لاکتامازهای وسیع الطیف در سویه های اشرشیاکلی ایزوله از عفونت های ادراری

عفونت های ادراری از شایع ترین عفونت های بیمارستانی می باشد و عفونت مجاری ادراری دومین عفونت شایع در انسان است. عمدتاً عفونت مجاری ادراری به وسیله باکتری هایی ایجاد می شوند که به طور طبیعی در کولون ساکن هستند. تقریبا 80 تا90 درصد عفونت مجاری ادراری غیربیمارستانی به وسیله اشرشیاکلی ایجاد می شوند. ?-لاکتامازهای وسیع‌الطیف، ?-لاکتامازهایی هستند که سفالوسپورین‌های وسیع الطیف را هیدرولیز می‌کنند، از جمله سفوتاکسیم، سفتریاکسون و سفتازیدیم، این آنزیم‌ها فاقد توانایی هیدرولیز سفامایسین‌ها و کارباپنم‌ها می باشند. عمده ترین باکتری های مولد ?-لاکتامازهای وسیع‌الطیف عبارتند از اشرشیاکلی، کلبسیلا پنومونیه و سایر گونه های کلبسیلا.1،2 نظر به اهمیت شیوع اشرشیاکلی تولیدکننده ?-لاکتامازهای وسیع الطیف درعفونت های ادراری این مطالعه با هدف بررسی فراوانی سویه های اشرشیاکلی تولیدکننده ?-لاکتامازهای وسیع الطیف در عفونت های ادراری بیمارستانی و غیربیمارستانی و الگوی مقاومت آنتی-بیوتیکی آن ها انجام گردید.مطالعه حاضر یک تحقیق توصیفی بوده که در سال 1388 انجام گرفت. در این مطالعه 181 اشرشیاکلی ازعفونت های ادراری غیربیمارستانی و 131 اشرشیاکلی از عفونت های ادراری بیمارستانی بررسی شد. تایید سویه های مولد بتالاکتاماز وسیع الطیف با روش غربالگری و تاییدی ترکیبی بر اساس روش کربی بایر با دیسک های سفتازیدیم mg30، سفتازیدیم-کلاونیک اسید mg1/30، سفوتاکسیم mg30 و سفوتاکسیم کلاونیک اسید mg1/30 استفاده شد. برای کلیه باکتری های جدا شده بر اساس روش کربی بایر حساسیت آنتی بیوتیکی انجام گرفت و از e.coli atcc 25922 برای کنترل کیفی استفاده گردید1،3 فراوانی نسبی اشرشیاکلی در میان عوامل ایجاد کننده عفونت ادراری غیر بیمارستانی 64 درصد و فراوانی نسبی اشرشیاکلی در میان عوامل ایجادکننده عفونت ادراری بیمارستانی 52 درصد تعیین گردید. فروانی نسبی اشرشیاکلی تولیدکننده بتالاکتاماز وسیع الطیف در عفونت های ادراری غیربیمارستانی 17 درصد و فروانی نسبی اشرشیاکلی تولیدکننده بتالاکتاماز وسیع الطیف درعفونت های ادراری بیمارستانی 58 درصد تعیین گردید. در سویه های جدا شده از عفونت های ادراری بیماران بستری آمپی سیلین با 9/94 درصد مقاومت، کمترین تاثیر و ایمی پنم با 5/97 درصد بیشترین کارایی را داشت. حساسیت این گروه به سفالوسپورین های نسل سوم که شاخص تشخیص سویه های مولد esbl می باشند پایین بوده به طوری که سفوتاکسیم و سفتازیدیم با 2/64 درصد و 4/59 درصد مقاومت نشان دادند. در سویه های جدا شده از عفونت های ادراری بیماران سرپایی آمپی سیلین با 4/84 درصد مقاومت، کمترین و نیتروفورانتویین با 9/85 درصد بیشترین کارایی را داشت. حساسیت این گروه به سفم های نسل سوم که شاخص تشخیص سویه های مولد esbl می باشند بالا بوده به طوری که سفتی زوکسیم، سفتازیدیم و سفوتاکسیم با 4/85 درصد، 6/79 درصد و 6/75 درصد تاثیر قابل قبولی داشتند. در تحقیق حاضر، فراوانی نسبی اشرشیاکلی تولیدکننده بتالاکتاماز وسیع الطیف جدا شده از عفونت های ادراری بیمارستانی در مراکز درمانی منتخب 58 درصد بود که این میزان به طور قابل ملاحظه (001/0p < ) بیشتر از فراوانی اشرشیاکلی جدا شده از عفونت های ادراری غیر بیمارستانی (%17) بود.بر اساس نتایج این پژوهش سویه های مولد esbl علاوه براین که به خانواده بتالاکتام ها مقاوم شده اند، مقاومت متقاطعی به آنتی بیوتیک های فلوروکینولون، آمینوگلیکوزیدها و کوتریموکسازول نیز پیدا کرده اند. با توجه به این مطالعه و سایر مطالعات انجام گرفته تشابهات و اختلافاتی در فراوانی نسبی باکتری های اشرشیاکلی تولیدکننده بتا لاکتاماز وسیع الطیف مشاهده گردیده است که این مسیله بیشتر به شرایط منطقه ای و جغرافیایی مکان مورد مطالعه و هم چنین سلایق انتخاب دارو و موارد دیگر ارتباط داشته است، به همین دلیل کلیه کشورها باید دارای سیاست های مدون جهت استفاده از آنتی بیوتیک ها داشته باشند. ]م ت ع پ ز، 13(6):47 (1390)