اثرات آنتی اکسیدانی و محافظتی عصاره الکلی ریشه گیاه شلغم در برابر سمیّت کبدی سیسپلاتین در موش صحرایی

زمینه و هدف: سیسپلاتین به عنوان یک داروی ضدسرطان، در دوزهای بالا برای کبد سمّی می باشد. مشخص شده که استرس اکسیداتیو در سمّیت سیسپلاتین دخیل است. با توجه به خواص آنتی اکسیدانی ریشه گیاه شلغم، این مطالعه، برای ارزیابی اثرات محافظتی عصاره الکلی ریشه شلغم (tree) در برابر سمیّت کبدی سیسپلاتین در موش صحرایی طراحی گردید.مواد و روش کار: در این مطالعه تجربی آزمایشگاهی 40 سر موش صحرایی نر ویستار به طور تصادفی در چهار گروه مساوی تقسیم گردید. گروه 1 به عنوان شاهد انتخاب شد. به گروه های 2 و 4 tree (mg/kg200) به مدت 15 روز متمادی گاواژ گردید. گروه های 3 و 4 تک دوز سیسپلاتین (mg/kg 5/7) را در دهمین روز آزمایش به روش داخل صفاقی دریافت کردند. در پایان، سطوح سرمی آنزیم‌های آسپارتات و آلانین آمینوترانسفراز و لاکتات دهیدروژناز و بیلی‌روبین تام، آلبومین و پروتیین تام اندازه گیری شد. میزان مالون دی آلدیید، گلوتاتیون احیای و فعالیت آنزیم های سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز، گلوتاتیون پراکسیداز و گلوتاتیون ردوکتاز نیز در هموژنات بافت کبد اندازه گیری شد. در نهایت، یافته های بیوشیمیایی با نتایج هیستوپاتولوژی تطبیق داده شد. یافته ها: در گروه 4، tree به‌طور معنی‌داری (0001/0p=) میزان افزایش یافته آنزیم‌های شاخص آسیب کبد و بیلی‌روبین تام را کاهش و سطوح کاهش یافته آلبومین و پروتیین تام سرم را به‌طور معنی‌داری (به ترتیب 001/0p= و 032/0p=) افزایش داد. در این گروه، tree به طور معنی داری (0001/0p=) میزان پراکسیداسیون لیپیدی را کاهش و سطوح آنتی اکسیدان های کبد را افزایش داد. از لحاظ هیستوپاتولوژی نیز تغییرات بافتی همراستا با یافته های بیوشیمیایی بودند.نتیجه گیری: tree با خواص آنتی‌اکسیدانی خود، کبد موش های صحرایی را در برابر سمّیت سیسپلاتین محافظت می کند.]م ت ع پ ز،1390; 13(9): 15-8[کلیدواژه ها: ریشه شلغم، سیسپلاتین، سمیت کبدی، موش صحرایی