بررسی اثر استخراج آبی-آنزیمی با استفاده از آنزیم های سلولاز و پپسین بر ترکیبات فیتوشیمیایی و خواص فیزیکو شیمیایی روغن کنجد

کنجد (sesamum indicum l.) به دلیل دارا بودن ترکیبات فیتوشیمیایی ارزشمند مانند لیگنان‌ها و اسیدهای چرب غیراشباع، از اهمیت تغذیه‌ای و صنعتی بالایی برخوردار است. در این پژوهش، تاثیر روش آبی-آنزیمی  با آنزیم سلولاز و پپسین بر استخراج روغن کنجد و شاخص‌های کیفی آن بررسی شد. نتایج نشان داد که استفاده از آنزیم‌های سلولاز و پپسین نه تنها بازده استخراج را افزایش می‌دهد، بلکه ترکیبات زیست‌فعال نظیر ویتامین e و ظرفیت آنتی اکسیدانی را نیز بهبود می‌بخشد. شاخص‌های کیفی شامل عدد اسیدی و عدد صابونی و مواد غیر قابل صابونی تغییر محسوسی نشان ندادند و در محدوده استاندارد باقی ماندند. عدد یدی نیز بدون تغییر ماند که نشان‌دهنده حفظ ترکیب اسیدهای چرب اصلی مانند اولئیک اسید، لینولئیک اسید و پالمیتیک اسید است. این پایداری به دلیل روش ملایم آبی-آنزیمی است که از تخریب ترکیبات جلوگیری می‌کند. از سوی دیگر، عدد پراکسید کاهش یافت و به 8 میلی‌اکی‌والان بر کیلوگرم رسید که نشان‌دهنده بهبود پایداری اکسیداتیو روغن است. میزان ترکیبات غیر صابونی نیز افزایش معناداری نشان داد که به ارتقای کیفیت کلی روغن کمک می‌کند. علاوه بر این، عدد آنیزیدین، که نشان‌دهنده اکسیداسیون ثانویه روغن است، کاهش یافت، که کاهش این عدد نیز حکایت از کاهش اکسیداسیون اولیه و بهبود پایداری روغن دارد. این نتایج تایید می‌کند که روش آبی-آنزیمی می‌تواند به‌عنوان یک رویکرد سبز، کارآمد و با اثرات زیست‌محیطی کمتر برای استخراج روغن کنجد استفاده شود.

evaluation of the effect of aqueous-enzymatic extraction using cellulase and pepsin enzymes on phytochemical compounds and physicochemical properties of sesame oil

sesame (sesamum indicum l.) is highly valued both nutritionally and industrially due to its rich phytochemical composition, including lignans and unsaturated fatty acids. this study investigated the impact of aqueous-enzymatic extraction using cellulase and pepsin enzymes on sesame oil extraction yield and quality parameters. results indicated that the application of cellulase and pepsin enzymes not only enhanced the extraction yield but also improved bioactive compounds such as vitamin e, and antioxidant capacity. quality indices, including acid value, saponification value, and unsaponifiable matter, showed no significant changes and remained within standard ranges. the iodine value also remained unchanged, reflecting the preservation of key fatty acids like oleic acid, linoleic acid, and palmitic acid. this stability was attributed to the gentle aqueous-enzymatic method, which prevents compound degradation. furthermore, the peroxide value decreased to 8 milliequivalents per kilogram, indicating improved oxidative stability of the oil. unsaponifiable compounds showed a significant increase, contributing to the overall enhancement of oil quality. additionally, the anisidine value, a marker of secondary oil oxidation, was reduced, signaling diminished primary oxidation and improved oil stability. these findings confirm that the aqueous-enzymatic method can be a green, efficient, and environmentally friendly approach for sesame oil extraction.