شناسایی و اولویت‌بندی شاخص‌های عملکرد تعاونی‌های صیادی استان خوزستان

تعاونی‌های صیادی از رایج‌ترین تشکل‌های مردم‌نهاد فعال در نواحی ساحلی کشور هستند که عموماً برای تامین احتیاجات شغلی و اقتصادی اعضای خود فعالیت می‌کنند. استان خوزستان همواره با ظرفیت‌های صیادی برجسته شناحته می‌شود. فعالیت بخش عمده‌ای از صیادان استان خوزستان به‌نحوی با تعاونی‌‌های صیادی در ارتباط است، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی مهم‌ترین شاخص‌های موثر در عملکرد شرکت‌های تعاونی‌ صیادی استان خوزستان طی سال‌های 1403-1401 انجام گرفته است. این پژوهش با بهره‌گیری از روش‌های مطالعاتی، مصاحبه محور (تکنیک دلفی) و توزیع پرسشنامه محقق ساخته در میان فعالان حوزه صیادی صورت گرفته است، روایی پرسشنامه براساس شیوه روایی‌سنجی محتوایی و پایایی گویه‌ها با آلفای کرونباخ 0.88 محرز گردید. خبرگان براساس روش نمونه‌گیری سیستماتیک خوشه‌ای گزینش شدند. مهم‌ترین عوامل گزینش، داشتن سابقه کار اجرائی-مدیریتی در بخش شیلات کشور، صنعت صید یا تعاونی‌های صیادی بود. جوامع آماری شامل دو گروه مجزای هیئت خبرگان و صیادان فعال تعاونی‌های صیادی بودند. تحلیل شاخص‌های عملکردی شناسایی شده با استفاده از مدل آماری (تحلیل عاملی تاییدی) انجام گرفت. براساس نتایج حاصل، شاخص‌های تبیین‌کننده عملکرد تعاونی‌های صیادی استان خوزستان به‌ترتیب اهمیت در قالب هفت عامل شامل مدیریت همه‌جانبه و پویا، سیاست‌گذاری‌های مدیریتی اجرائی و آموزشی، تاثیر اقتصادی بر عملکردهای اجتماعی، کنشگری در ارائه تسهیلات،کنشگری در تعاملات اجتماعی با اعضا و بخش‌های سرمایه‌گذار، کنشگری در ارائه خدمات زیربنایی و نظارت بر وضعیت صید تعریف شدند که در مجموع 62.2 درصد از تغییرات واریانس کل متغیرها را تبیین نمودند. بر اساس نتایج حاصله، بازنگری در شیوه‌های مدیریتی و افزایش نظارت بر وضعیت شغلی-اقتصادی فعالان تعاونی‌های صیادی می‌تواند به شکل معنی‌داری در بهبود عملکرد این تشکل‌ها تاثیرگذار باشد. اهتمام دستگاه‌های مسئول و متولی بر بهبود عملکرد و وضعیت این شرکت‌ها نیز باید با در نظرگرفتن عوامل استخراجی صورت پذیرد، زیرا عوامل مذکور دارای بیشترین تاثیر در وضعیت عملکردی این تعاونی‌ها خواهد بود.

identification and prioritization of performance indicators for fisheries cooperatives in khuzestan province

introductionthe fishing industry contributes significantly to global and national food production and economies. fishing accounts for a substantial portion of global aquatic production (fao, 2022), highlighting the importance of effective fishing management. in iran, khuzestan province, with its extensive coastline and abundant water resources, is a key player in the national fishing sector (geological survey and mineral explorations of iran, 2016; iran fishing organization, 2021). fishery cooperatives, as non-governmental organizations, aim to improve the livelihoods of fishermen by providing various services, including access to resources, financial assistance, and professional support (islamic republic of iran, 1971). however, the performance of these cooperatives varies, and understanding the factors that influence their effectiveness is crucial for policy-making and sustainable development (olquner et al., 2015; sari and rahmayanti, 2022).methodologythis research employed a mixed-methods approach, combining qualitative and quantitative methods. the initial exploratory phase involved in-depth interviews with 15 experts in the fishing sector, including managers of cooperatives, government officials, and researchers (hsu and sandford., 2007). these interviews, lasting approximately 40 minutes each, aimed to identify key performance indicators of fishing cooperatives. the experts were selected using a systematic cluster sampling method, based on their experience in the fishing sector, fishing industry, or fishing cooperatives (acharya et al., 2013). a single-round delphi technique was used to refine the identified indicators.