خشک‌ کردن پساب کارخانه‌ی تولید پودر ماهی با سبوس برنج به عنوان ماده‌ی‌ کمک‌ خشک‌ کن و ارزیابی ترکیبات شیمیایی و ارزش تغذیه‌ای محصول تولیدی برای استفاده در خوراک دام، طیور و آبزیان

در این پژوهش، شرایط خشک کردن اقتصادی پساب کارخانه تولید پودر ماهی با سبوس برنج به عنوان ماده‌ کمک‌خشک‌کن، مطالعه شد و ترکیبات شیمیایی و ارزش تغذیه‌ای محصول تولیدی برای استفاده در خوراک دام، طیور و آبزیان تعیین گردید. فرآیند تولید با استفاده از یک خشک‌کن با هوای گرم در مقیاس پایلوت انجام شد. پس از نمونه‌سازی در مقیاس آزمایشگاهی، با ثابت نگه‌داشتن پساب و دمای خشک‌کن، نسبت آرد سبوس برنج به عنوان متغیر فرآیند تولید در نظر گرفته شد. برای خشک‌کردن پساب از نسبت‌های1.42:0، 0.65.:1 و 1:1 (وزنی/وزنی) آرد سبوس برنج به پساب استفاده شد. دمای هوای ورودی 65±5 درجه‌ی سانتی‌گراد در نظر گرفته شد و گرمادهی تا رسیدن رطوبت محصول به زیر 8 درصد ادامه یافت. درصد بازده، ترکیبات شیمیایی و ارزش تغذیه‌ای محصول به‌دست آمده سنجیده شد. نتایج نشان داد که بیش‌ترین بازده تولید (67 درصد) مربوط به محصولی بود که نسبت سبوس برنج به پساب 1:1 بود. نتایج تجزیه‌وتحلیل تقریبی نشان داد که این محصول (نسبت 1:1) حاوی 8.82 درصد رطوبت، 16.45 درصد پروتئین خام، 31.51 درصد چربی خام، 12.10 درصد فیبر خام، 8.16  درصد خاکستر، 1.50 درصد کلسیم و 2.29 درصد فسفر بود. افزودن استیک‌واتر به سبوس برنج سبب بهبود معنی‌دار پروفایل اسیدهای آمینه و اسیدهای چرب سبوس برنج شد. انرژی قابل متابولیسم ظاهری و حقیقی محصول با استفاده از روش سیبالد و خروس‌‌های بالغ رُدآیلند‌‌، اندازه‌گیری شد و مقادیر میزان انرژی قابل سوخت‌‌و‌‌ساز ظاهری (ame)، انرژی قابل سوخت‌‌و‌‌ساز ظاهری تصحیح‌‌شده برای تعادل صفر نیتروژن (amen)، انرژی قابل سوخت‌‌و‌‌ساز حقیقی (tme) و انرژی قابل سوخت‌‌و‌‌ساز حقیقی تصحیح‌‌شده برای تعادل صفر نیتروژن (tmen)، به‌ترتیب 4012.3، 3656.7، 4447.0 و 4172.6 کیلوکالری در کیلوگرم بود. به ‌‌طور کلی، با توجه نتایج این پژوهش، این فرآورده از قابلیت استفاده در تغذیه دام، طیور و آبزیان برخوردار است. این محصول را می‌توان در مقیاس صنعتی و با بازده اقتصادی مناسب در واحدهای پودر ماهی تولید کرد.

drying stickwater with rice bran as a drying aid and evaluating the chemical composition and nutritional value of the prototypes for use in livestock, poultry and aquatic feed

introduction stickwater is a solution obtained by squeezing cooked fish meat in the process of producing fishmeal. it contains soluble proteins, fat, insoluble solids, vitamins, and minerals, constituting more than 60% of the weight of the raw material. in advanced fishmeal factories, after separating the fish oil, the stickwater is concentrated and added to the cooked and compressed fish meat to increase the amount of protein and other nutrients in the fishmeal. in the fishmeal production factories in iran, the stickwater concentration process is not carried out, and it is discharged into the environment after incomplete oil separation. this not only causes economic loss but also leads to various environmental problems. however, research has shown that stickwater obtained from the fish meal production process can serve as an excellent adhesive agent in animal feed formulation as well as a potent absorbent and appetite enhancer for farmed aquatic animals. therefore, a co-drying process of stickwater with drying aids was developed to address these issues and create a new product for livestock, poultry, and aquatic animals feed. rice bran, a main byproduct of rice milling, is commonly used in animal feed due to its nutritional value. it can also serve as a processing aid or drying aid for drying stickwater. the affordability and accessibility of rice bran, coupled with its nutritional benefits, make it an ideal material for this purpose. despite a lack of scientific reports on the drying of stickwater using drying aids for animal and aquatic feed, production of this innovative approach shows promise in increasing the nutritional value of rice bran while economically drying stickwater. the primary objective of this study was to determine the drying condition and nutritional value of the resulting prototypes for use in animal, poultry, and aquatic feed.  however, the obtained technical knowledge can solve the environmental problems related to the disposal of stickwater. methodology  the production process was conducted using a pilot-scale hot air dryer. after prototyping on a laboratory scale, by keeping the temperature of the dryer constant, different ratios of stickwater rice to bran flour (1:0.42, 1:0.65, and 1:1) were tested. the inlet air temperature was considered to be 65±5°c, and the heating continued until the moisture content of the product was below 8%. the yield percentage, proximate analysis including dry matter, crude protein, crude fiber, ether extract, ash, and ph, calcium, phosphorus, fatty acid profile, amino acid profile, total volatile nitrogen (tvb-n), and peroxide index were measured. the amount of nitrogen-free extract was also obtained by reducing the total percentage of moisture, fat, protein, fiber, and ash from 100. the insoluble fibers in acid detergent (adf), non-protein nitrogen (npn), insoluble nitrogen in acid detergent (adin), and neutral detergent insoluble fibers (ndf) were also assessed. measurement of these indexes is important for ruminant nutritionists and was performed to evaluate the fiber components of the product and its nitrogen partitioning. the metabolizable energy of the product was also tested.