شناسایی اصول و فنون استفاده از طراحی هیجانی در طراحی و تدوین کتب درسی

توجه به ابعاد احساسی - هیجانی درآماده‌سازی مواد آموزشی پدیده نسبتاً مغفولی بوده است و این مهم به طور خاص در تدوین کتب درسی کمتر مورد توجه بوده است. هدف اصلی این مطالعه، شناسایی مجموعه اصول طراحی هیجانی است که در طراحی کتب درسی ضروری است، مورد توجه قرار گیرد. این مطالعه از روش مرور نظام‌مند و بر اساس دستورالعمل فراتحلیل پریزما بهره می‌برد. بنابراین جستجو در سه پایگاه‌داده scopus، web of science و proquest بر اساس پروتکل جستجو با کلیدواژه‌های مرتبط انجام شد؛ ابتدا 156 مقاله شناسایی شد که پس از غربالگری و ارزیابی واجد شرایط بودن، 22 مقاله نهایی برای تحلیل انتخاب شدند. از روش تحلیل درونمایه به‌منظور کشف داده‌های کیفی و استخراج اصول طراحی هیجانی استفاده شد. یافته‌ها نشان داد، مضامین در سه درون‌مایه کلی 1) اصول هیجانی قابل‌استفاده در متن کتب درسی؛ 2) اصول هیجانی قابل‌استفاده در تصاویر و 3) اصول هیجانی قابل‌استفاده در محتوای تکمیلی، قرار می‌گیرند. 1) استفاده از طنز؛ 2) تنوع جنسیتی و شخصیتی؛ 3) تنوع و تناسب رنگ؛ 4) استفاده از ادبیات داستانی و 5) استفاده از زبان قابل‌درک، پنج اصل قابل‌استفاده در متن کتب درسی بودند. 1) استفاده از اشکال و رنگ‌های مختلف تصاویر؛ 2) استفاده از تصاویر مرتبط با متن؛ 3) انسان‌سازی تصاویر، اصول و فنون مرتبط با تصاویر در کتب درسی بودند. 1) استفاده از ویدئو های طنزآمیز؛ 2) استفاده از انیمیشن؛ 3) ارتباطات غیرکلامی و لمسی؛ 4) استفاده از چندرسانه‌ای‌ها و 5) استفاده از واقعیت افزوده و واقعیت مجازی، پنج فن قابل‌استفاده در محتواهای تکمیلی کتب درسی هستند.اﺳﺘﻔﺎده از اﯾﻦ اﺻﻮل و ﻓﻨﻮن در ﻃﺮاﺣﯽ ﮐﺘﺐ درﺳﯽ ﺑﻪ ﯾﺎدﮔﯿﺮﻧﺪﮔﺎن ﮐﻤﮏ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﮐﻨﻨﺪ و ﻓﻀﺎی ﻫﯿﺠﺎﻧﯽ ﮐﺎﻓﯽ ﺑﺮای ﯾﺎدﮔﯿﺮی آﻧﺎن ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽ آورد؛ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﯾﺎدﮔﯿﺮی را ﺟﺬاب ﺗﺮ و ﻣﺆﺛﺮﺗﺮ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ و ﺑﻪ ﯾﺎدﮔﯿﺮﻧﺪﮔﺎن ﮐﻤﮏ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﻫﯿﺠﺎﻧﺎت ﻣﺜﺒﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮی را ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮐﺮده و ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ درک و ﯾﺎدﮔﯿﺮی آن ﻫﺎ اﻓﺰاﯾﺶ ﯾﺎﺑﺪ.

exploration of the principles and methodologies of applying emotional design in the conception and development of textbooks

paying attention to emotional affective dimensions in the teaching and preparation of educational materials has been a relatively neglected phenomenon that has recently received more attention. this issue has been given less attention, especially in the development of textbooks. the main goal of this study is to identify a set of emotional design principles that must be considered in the design of textbooks. this study uses a systematic review method based on the prisma guideline. a search was conducted in three databases: scopus, web of science, and proquest based on the search protocol with related keywords; initially, 156 articles were identified, and after screening and assessing eligibility, 22 final articles were selected for analysis. the thematic analysis method was used to discover qualitative data and extract emotional design principles. the findings indicated that the themes are divided into three general category: 1. emotional principles that can be used in the text of textbooks; 2. emotional principles that can be used in images; and 3. emotional principles that can be used in supplementary content. 1. use of humor; 2. gender and personality diversity; 3. color diversity and proportion; 4. use of fictional literature and 5. use of understandable language were the five principles that can be used in the text of textbooks. 1. use of different shapes and colors; 2. use of images related to the text; 3. anthropomorphism of images were the principles and techniques related to images in textbooks. 1. use of humorous videos; 2. use of animation; 3. non verbal and tactile communication; 4. use of multimedia; 5. use of virtual reality and augmented reality were the five techniques that can be used in supplementary content of textbooks. using these principles and techniques in textbook design helps learners to manage their cognitive resources well and provides sufficient emotional space for their learning; it also makes the learning experience more attractive and effective and helps learners to experience more positive emotions and enhancing their ability to understand and learn.