خوانش تربیتی تاریخ بیهقی: دلالت‌هایی برای برنامه‌درسی در آموزش دانشگاهی

هدف اساسی پژوهش حاضر، خوانش تربیتی کتاب تاریخ بیهقی نوشته ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی، به مثابۀ یکی از مهم‌ترین کتاب‌های مورد استفاده در آموزش دانشگاهی در حوزۀ علوم انسانی، از طریق شناسایی دلالت‌های آن برای برنامۀ درسی دانشگاهی بوده است. تحلیل محتوای کیفی از نوع متعارف یا  قراردادی به عنوان طرح پژوهش انتخاب گردید. متن مورد تحلیل، نسخۀ سه‌جلدی تاریخ بیهقی (مجلد پنجم تا دهم) بود. فرایند تحلیل داده‌ها از طریق کدگذاری سه مرحله‌ای باز، محوری و انتخابی انجام شد. نتایج پژوهش شامل شناسایی و ارائۀ 30 دلالت از کتاب تاریخ بیهقی برای برنامۀ درسی از جمله مدیریت و نظم سازمانی و اجتماعی، مسئولیت‌پذیری، اخلاق شغلی و حرفه‌ای، برنامه‌ریزی، شان و جایگاه حرفه‌ای، هوش معنوی، هوش اجتماعی، رفتار اجتماعی، برابری‌طلبی، رفتار قدرشناسانه، خرد‌ورزی در امور، صداقت در رفتار، هدفمندی، سیاست‌ورزی، آینده‌نگری اقتصادی، تغییرپذیری، ساده‌زیستی، و امیدآفرینی است. علاوه بر این، قسمت‌هایی از تاریخ بیهقی، شامل داستان‌ها و حکایت‌هایی که از بیشترین دلالت‌های برنامۀ درسی برخوردار بودند شناسایی و به عنوان متن‌های پیشنهادی برای آموزش دانشگاهی معرفی شدند.

educational reading of tarikh-beyhaqi: implications for the curriculum in academic education

the main purpose of the current research was to read the book history of beyhaqi written by abulfazl muhammad bin hossein beyhaqi, one of the most important books in academic education in the field of human sciences, by identifying its implications for the university curriculum. conventional or conventional qualitative content analysis was chosen as the research design. the analyzed text was the three-volume version of tarikh beyhaqi (volumes five to ten). data analysis was done through three stages open, central, and selective coding. the results of this included 30 implications from the book of beyhaqi history for the curriculum, including management and organizational and social order, responsibility, professional and occupational ethics, planning, professional dignity and status, spiritual intelligence, social intelligence, social behavior, egalitarianism, behavior it was gratitude, wisdom in affairs, honesty in behavior, purposefulness, politics, economic foresight, changeability, simplicity, and hope. in addition, parts of beyhaqi’s history, including stories and anecdotes that had the most implications for the curriculum were identified and introduced as suggested texts for university education.