بررسی تاثیر مداخله آموزشی بر اساس تئوری خودکارآمدی بر اتخاذ رفتار پیشگیری از اچ آی وی/ ایدز در زنان پرخطر

مقدمه: اپیدمی اچ آی وی/ ایدز در عصر حاضر یکی از مهم ترین مسائل بهداشتی، اجتماعی، اقتصادی بشریت و از بزرگ ترین معضلات و نگرانی­های موجود در بسیاری از کشورهای جهان می­باشد که همچنان بر گستردگی و ابعاد آن افزوده می­شود. مطالعه حاضر با هدف تعیین تاثیر مداخله آموزشی بر اساس تئوری خودکارآمدی بر اتخاذ رفتارهای پیشگیری از ایدز در زنان آسیب ­پذیر و پرخطر شهرستان نکا انجام شد. روش کار: این مطالعه نیمه­ تجربی (شاهددار) در سال 1392 با مشارکت 70 نفر از زنان آسیب­پذیر و در معرض­ خطر مراجعه کننده به مراکز گذری کاهش آسیب­های اجتماعی نکا و ساری انجام شد. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته همراه مصاحبه تکمیلی بود. بر اساس نتایج به دست آمده از تکمیل اولیه پرسشنامه، مداخله آمورشی بر اساس تئوری خودکارآمدی تهیه و در گروه مداخله اجرا شد. 3 ماه پس از مداخله اطلاعات دو گروه جمع آوری و با استفاده از نرم افزار آماری spss (نسخه 16) و آزمون های کای ­دو، من ­ویتنی، ویلکاکسون، تی­ مستقل و تی­ زوجی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. میزان p کمتر از 05/0 معنی دار در نظر گرفته شد. یافته­ها: پس از مداخله آموزشی، استفاده از کاندوم در گروه مداخله (7/45%) در مقایسه با گروه کنترل (7/5%) افزایش یافت. تفاوت قبل و بعد متغیر خودکارآمدی در گروه مداخله (05/0±83/9) و کنترل (67/2±50/1) و متغیر عملکرد در گروه مداخله با میانه و دامنه میان چارکی 0/2 (0/3) و کنترل 0/0 (0/0) معنی­دار بود. در گروه مداخله افزایش متغیر خودکارآمدی با افزایش متغیر عملکرد ارتباط معنی­داری داشت (001/0>p). نتیجه­گیری: رفتارهای پیشگیری از ایدز و خودکارآمدی در زنان مورد بررسی ناکافی است و مداخله آموزشی بر اساس تئوری خودکارآمدی می­تواند در ارتقاء خودکارآمدی و استفاده از کاندوم در پیشگیری از ایدز در این زنان موثر باشد.