بررسی تاثیر ماساژ کف پا بر کیفیت خواب زنان یائسه: یک کارآزمایی بالینی تصادفی شده

مقدمه: یائسگی، یکی از بحرانی‌ترین مراحل زندگی زنان می باشد. در این دوران به‌‌دلیل کاهش سطح هورمون‌های بدن، زنان دچار تغییرات زیادی از جمله اختلال خواب می‌شوند. ماساژ به‌عنوان یکی از درمان های مکمل منجر به کاهش استرس و بهبود کیفیت خواب می‌شود. مطالعه حاضر با هدف تعیین تاثیر ماساژ کف پا بر کیفیت خواب زنان یائسه انجام شد.روش‌کار: این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی در سال 1400 بر روی 74 زن یائسه مراجعه کننده به شبکه بهداشت و درمان شهر سلسله استان لرستان انجام شد. نمونه ها به‌صورت تصادفی به دو گروه 37 نفری مداخله و کنترل تقسیم شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه مشخصات فردی و شاخص کیفیت خواب پیتزبورگ بود. برای گروه مداخله ماساژ به‌مدت 2 ماه هر شب 30 دقیقه (هر پا 15 دقیقه) توسط یکی از افراد خانواده انجام شد و گروه کنترل مداخله‌‌ای نداشت. اطلاعات پژوهش در بدو ورود به مطالعه و پس از مداخله جمع‌آوری شدند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم‌افزار آماری spss (نسخه 24) و آزمون های آماری تی زوجی، آنکووا و کای اسکوئر انجام شد. میزان p کمتر از 0.05 معنی‌دار در نظر گرفته شد.یافته ها: میانگین نمره کل کیفیت خواب در شروع مطالعه در گروه مداخله 2.42±13.93 و در گروه کنترل 2.42±14.47 بود که تفاوت آماری معنی‌داری نداشت (0.467=p)، اما در پایان مطالعه تفاوت معنی‌داری بین میانگین نمره کل کیفیت خواب در گروه مداخله (2.21±10.06) و کنترل (2.57±15.10) مشاهده شد (0.0001>p).نتیجه گیری: انجام ماساژ کف پا بر بهبود کیفیت خواب زنان یائسه موثر است، لذا پیشنهاد می شود ماساژ کف پا جهت ارتقاء کیفیت خواب به زنان یائسه آموزش داده شود.

the effect of foot massage on the sleep quality of postmenopausal women: a randomized clinical trial

introduction: menopause is one of the most critical stages of women’s life. during this period, due to the decrease in the level of hormones in the body, women experience many changes including sleep disorders. massage as one of the complementary treatments reduces stress and improves sleep quality. the present study was conducted with aim to investigate the effect of foot massage on the sleep quality of postmenopausal women.methods: this randomized clinical trial study was conducted in 2021 on74 postmenopausal women who referred to the health and treatment center of selseleh city in lorestan province. the samples were randomly divided into two groups of intervention and control (n=37 in each group). the data collection tools were the demographic questionnaire and pittsburgh sleep quality index (psqi). for the intervention group, massage was performed for 2 months every night for 30 minutes (15minutes for each foot) by a family member, and the control group had no intervention. data were collected at the beginning of the study and after the intervention. data analysis was done using spss statistical software (version 24) and paired t test, ancova, and chi square tests. p<0.05 was considered significant.results: the mean total sleep quality score at the beginning of the study in the intervention group was 13.93±2.42 and the control group was 14.47±2.42 that had no statistically significant difference (p=0.467). but at the end of the study, a significant difference was observed between the mean total sleep quality score in the intervention group (10.06±2.21) and the control group (15.10±2.57) (p<0.0001).conclusion: foot massage is effective in improving the sleep quality of menopausal women, so it is suggested to teach foot massage to improve the quality of sleep in menopausal women.