نسبت پیامد شدید مادری و عوامل مرتبط با آن در یک بیمارستان دانشگاهی مشهد از مهر ماه 1398 لغایت شهریور ماه 1399

مقدمه: بر اساس اهداف توسعه هزاره، میزان مرگ‌و‌میر مادری می‌بایست تا سال 2030 به میزان دو سوم آن در سال 2010 کاهش داده شود (در ایران کمتر از 10 در یکصد هزار تولد زنده). با توجه به لزوم شناخت عوامل موثر در بروز مرگ و نجات مادران نزدیک به مرگ، مطالعه حاضر با هدف بررسی نسبت پیامد شدید مادری و عوامل مرتبط با آن انجام شد.روش‌کار: این مطالعه مقطعی در سال 99-1398 در یک بیمارستان دانشگاهی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی مشهد انجام شد. زنان باردار و زنانی که در 42 روز اول پس از زایمان (دوره نفاس) دچار عارضه شدید شده که مادر را تا پای مرگ برده، ولی از آن موربیدیتی یا عارضه نجات یافته‌اند و مواردی که منجر به مرگ مادر شدند، به‌روش سرشماری وارد مطالعه شدند. با استفاده از چک‌لیست تهیه شده توسط وزارت بهداشت، اطلاعات دموگرافیک، عوامل خطر، عوارض بارداری، نتیجه عوارض، استفاده از مداخلات حیاتی و بستری در icu و سرانجام بارداری و مادر از پرونده بیمار استخراج گردید.یافته‌ها: در کل یک ‌سال، نسبت پیامد شدید مادری 50.26 در 1000 تولد زنده و نسبت مادران نزدیک به مرگ 45.60 در 1000 تولد زنده بود. شایع‌ترین عوامل خطر فشارخون بالا (22%) و خونریزی در بارداری فعلی (19%)، شایع‌ترین عارضه تهدیدکننده زندگی خونریزی شدید حین بارداری و پست‌پارتوم (32%) و پره‌اکلامپسی شدید (22%) بود. شایع‌ترین مداخله بحرانی مورد استفاده پذیرش در icu (62%) و سپس استفاده از خون و فرآورده‌های آن (37%) بود. شایع‌ترین نارسایی ارگان اختلال تنفسی (29%) و اختلال خونی انعقادی (20%) بود. شایع‌ترین علت مرگ کووید19 (30%) بود.نتیجه‌گیری: فشارخون و خونریزی، مهم‌ترین عوامل خطر طی بارداری و همچنین مهم‌ترین عارضه تهدیدکننده زندگی در موارد نزدیک به مرگ مادر بودند. با اقدامات پیشگیری و درمانی مناسب و آموزش مادران و تیم پزشکی می‌توان از مرگ‌و‌میر این عوارض کاست.

The Ratio of Severe Maternal Outcome and its Related Factors in an Academic Hospital from October 2019 to October 2020

Introduction: Based on the Millennium Development Goals, the maternal mortality rate should be reduced by twothirds of 2010 until 2030 (in Iran below 10 per 100,000 live births). Since it is necessary to identify the risk factors of death and survive the near death mothers, this study was performed with aim to evaluate the ratio of severe maternal outcome and its related factors.Methods: This crosssectional study was performed in an academic hospital of Mashhad in 20192020. Pregnant women and women who in the first 42 days after delivery (puerperium) suffered from a severe complication but survived, and also cases that led to maternal death entered the study by census method. Using a checklist of the Ministry of Health organization, demographic data, risk factors, pregnancy complications, outcome of complications, vital interventions and ICU admission and outcomes of pregnancy and mother were extracted from the patient’s file.Results: During one year, severe maternal outcome ratio was 50.26 per 1000 live births and near death mothers ratio was 45.60 per 1000 live births. The most common risk factors were hypertension (22%) and bleeding in the current pregnancy (19%), and the most common lifethreatening complications were severe bleeding during pregnancy and postpartum (32%), and severe preeclampsia (22%). The most common critical intervention used was ICU admission (62%) and blood/blood products transfusion (37%). The most common organ failure was respiratory disorders (29%) and coagulopathy (20%). The most common cause of death was COVID19 (30%).Conclusion: Hypertension and bleeding are the most important risk factors during pregnancy and the most important lifethreatening complications in cases of near death mothers. With proper prevention and treatment measures and education of mothers and medical team, the mortality due to these complications can be reduced.