روان‌سنجی پرسشنامه سبک زندگی سالم در افراد سالمند با نظریه سوال-پاسخ

مقدمه: با کاهش مرگ و میر، ساختار سنی جامعه تغییر کرده است. با افزایش سالمندان، توجه به نیازهای جسمی، روانی و اجتماعی آنها از موضوعات ضروری در جامعه می‌باشد. داشتن یک ابزار پایا و روا برای ارزیابی وضعیت سلامت و بهداشت این گروه از افراد برای تدوین سیاست‌ها و برنامه‌ریزی مداخلات بهداشتی- درمانی ضروری است. این مطالعه در نظر دارد روان‌سنجی پرسشنامه لعلی برای سبک زندگی سالم را با نظریه سوال-پاسخ در سالمندان شهرستان کرج مورد بررسی قرار دهد. روش کار: جمع‌آوری اطلاعات از طریق توزیع پرسشنامه و مصاحبه با مراجعین به پایگاه‌های بهداشتی شهر کرج انجام شد. برای جمع‌آوری اطلاعات علاوه بر اطلاعات دموگرافیک از پرسشنامه سبک زندگی سالم (لَعلی 1391) استفاده شد. یافته‌ها: میانگین (انحراف معیار) سنی افراد شرکت کننده در مطالعه 66/82 (6/59) سال بود. بر اساس معیار برازش مدل آکائیک، از بین مدل‌های متداول در نظریه سوال- پاسخ برای پرسشنامه‌ها با پاسخ‌های طیف لیکرت مدل پاسخ اسمی (nrm) برازش بهتری به داده‌ها داشت. بر اساس این مدل از بین 54 گویه مورد استفاده، 6 گویه حد نصاب قابل قبول برای شاخص تمیز را کسب نکردند و از پرسشنامه حذف گردیدند. بر اساس تابع آگاهی‌بخشی کل پرسشنامه در بازه توانایی (2/5 و 1/5-) بطور مناسبی قابلیت تفکیک افراد را دارد. نتیجه‌گیری: استفاده از نظریه سوال- پاسخ در روان‌سنجی پرسشنامه‌ها موجب کاهش تعداد گویه‌های غیر مرتبط و افزایش دقت ابزار اندازه‌گیری می‌شود.

psychometrics of healthy lifestyle questionnaire in elderly people with item-response theory

introduction: the age structure of the population has changed due to a decrease in mortality rates. with the increase in the number of elderly individuals, addressing their physical, mental, and social needs has become essential. it is necessary to have a reliable and valid tool for assessing the health status of this group for developing future policies and planning health interventions. this study aimed to evaluate the psychometric properties of lali’s healthy lifestyle questionnaire using item response theory (irt) among the elderly in karaj city.methods: data collection was done through the distribution of questionnaires and interviews with patients in the health centers of karaj city. in addition to demographic information, lali's healthy lifestyle questionnaire (2012) was used to collect data.results: the mean (standard deviation) age of the participants in the study was 66.82 (6.59) years. based on the akaike information criterion (aic), the nominal response model (nrm) demonstrated a better fit to the data among the common irt models for likert-scale questionnaires. based on this model, out of the 54 items used, 6 items did not meet the acceptable criteria for the discrimination parameter and were excluded from the questionnaire. based on the total information function, the questionnaire can appropriately differentiate individuals within the ability range of -1.5 to 2.5.conclusions: using item response theory in questionnaire psychometrics helps to reduce the number of unrelated items and increase the accuracy of the measurement tools.