رابطه حساسیت پردازش حسی و ولع مصرف مواد مخدر با نقش میانجی تاب‌آوری در زندانیان معتاد

مقدمه: حساسیت بالای پردازش حسی در مواجهه با فشارهای روانی، افراد را مستعد ولع مصرف مواد می‌کند، درحالی‌که تاب‌آوری به‌عنوان عامل محافظتی، در کاهش این آسیب‌پذیری نقش دارد. پژوهش حاضر باهدف بررسی مدل ارتباطی حساسیت پردازش حسی و ولع مصرف مواد با نقش واسطه‌گری تاب‌آوری در زندانیان معتاد به مواد مخدر انجام گرفت. روش کار: جامعه آماری این مطالعه شامل کلیه مددجویان معتاد به مواد مخدر در زندان شهر دلیجان در سال 1401 بود. حجم نمونه به‌صورت در دسترس و به تعداد 200 نفر با توجه به سازه‌های پژوهش انتخاب شد. ابزار گردآوری اطلاعات در این تحقیق، پرسشنامه استاندارد حساسیت پردازش حسی آرون و آرون (1997) پرسشنامه تاب‌آوری کانر و دیویدسون (2003) و پرسشنامه ولع مصرف مواد صالحی فدردی، برعرفان و ضیایی (2008) بود. یافته‌ها: نتایج مطالعه نشان داد که مدل پیشنهادی از برازش مناسبی با داده‌ها برخوردار بوده و حساسیت پردازش حسی بالا به‌طور مستقیم و غیرمستقیم (از طریق تاب‌آوری) با افزایش خطر ولع مصرف مواد در افراد معتاد به مواد مخدر مرتبط است (0/05 > p). نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه نشان داد که حساسیت پردازش حسی و تاب‌آوری نقش مهمی در ولع مصرف مواد در افراد معتاد به مواد مخدر دارند. در مجموع، نتایج این مطالعه بر اهمیت توجه به عوامل شناختی- هیجانی در طراحی و اجرای برنامه‌های درمانی و پیشگیری از اعتیاد و کاهش خطر ولع مصرف مواد تاکید دارد.

the relationship between sensory processing sensitivity and substance craving with the mediating role of resilience in addicted prisoners

introduction: high sensory processing sensitivity in the face of psychological pressures predisposes individuals to substance craving, while resilience, as a protective factor, plays a role in reducing this vulnerability. the present study aimed to examine the structural relationship between sensory processing sensitivity and substance craving with the mediating role of resilience among substance-addicted prisoners.methods: the study population included all substance-dependent clients in the delijan prison in 2022. a convenience sample of 200 participants was selected based on the research constructs. data collection tools included the aron and aron sensory processing sensitivity questionnaire (1997), the connor-davidson resilience scale (2003), and the salehi fardhadi, berefan, and ziaei substance use cravings questionnaire (2008). structural equation modeling (sem) using smartpls version 2 and spss version 19 was employed to test the hypotheses.results: the results of the study indicated that the proposed model exhibited a good fit to the data, and high sensory processing sensitivity was directly and indirectly (through resilience) associated with an increased risk of substance craving in addicted individuals (p < 0.05).conclusions: the findings of this study indicate that sensory processing sensitivity and resilience play a significant role in substance craving in addicted individuals. overall, the results of this study emphasize the importance of considering cognitive-emotional factors in the design and implementation of treatment and prevention programs for addiction, as well as in reducing the risk of substance craving.