تحلیل تجارب زیسته زنان خانوار در مورد سیاست هدفمندی یارانه‌ها و نقدی‌شدن آن: یک مطالعه کیفی در شهر تهران

مقدمه: با عنایت به آثار و دلالتهای به ویژه تغذیه ای و هزینه ای اجرای طرح هدفمندی یارانه ها در سال 1389، مطالعه حاضر، به بررسی تجارب زیسته زنان خانوار در مواجهه با اجرای طرح فوق می پردازد. روش: این مطالعه کیفی با استفاده از روش بحث گروهی متمرکز و طی 7 جلسه بحث گروهی 715 نفره، در بین زنان خانوار دو گروه از منطقه با وضعیت اجتماعی اقتصادی بالا (3)، سه گروه از مناطق با وضعیت اجتماعی اقتصادی متوسط (10، 11 و 12) و دو گروه از مناطق با وضعیت اجتماعی اقتصادی پایین (18 و 21) انجام شد.یافته ها: اجرای طرح هدفمندی یارانه ها به نحوی روی رویت و مشارکت اجتماعی شهروندان تهرانی، به مثابه مولفه های مهمی از سرمایه اجتماعی اثرگذار بوده است. وارونگی نسبت وابستگی (افزایش وابستگی زوج های در سن باروری برای امرار معاش به اعضای مسن تر خانوار)، افزایش خشونتها و گسستهای خانوادگی، کاهش امید به آینده فرزندان و در نتیجه کاهش میل به فرزندآوری و رشد جمعیت، از مهم ترین پیامدهای منفی اجرای طرح هدفمندی یارانه ها بوده است. در مقابل، شماری از زنان تهرانی، ارزیابی مثبتی از آن داشته، ولی نحوه اجرای آن را مناسب نمی دانستند. بحث: طرح پرداخت نقدی و هدفمند یارانه ها به رغم اهداف اولیه آن که کاهش شکافها و نابرابریهای اجتماعی اعلام شده بود، نوعی احساس محرومیت نسبی و شکاف اجتماعی را در زنان ایجاد کرده است. اجرای این برنامه بسته به اثرات تورمی و هزینه ای آن در خانوار، دیدگاههای مثبت و منفی پهن دامنه ای را در زنان موجب شده است که تحلیل و فهم آنها در سیاست گذاری بعدی این برنامه می تواند بسیار مفید واقع گردد.

The Lived Experience and Satisfaction of Women with the Subsidy Targeting Program through Cash Transfer: A Qualitative Research in Tehran

Introduction: The subsidy targeting program through cash transfer in Iran, established in 2010, has influenced the quality of social life as well as nutritional status of Iranian households. In this qualitative study, views and understanding of urban women in Tehran about the program was evaluated.Methods: This study was part of a research project entitled ldquo Effectiveness of subsidy targeting through cash transfer on food security and nutritional status of urban population in Tehran: evaluation of a programrdquo . To collect data, seven semistructured focus group discussions (FGD) were conducted with 76 women who have experienced the effects of cash transfer program on their households as mother, wife or daughter. Based on open sling, with the aim of maximum variation of the participantsrsquo experiences, three sociodemographically diverse distinct from the north, centre and south of Tehran metropolis were selected. All the FGDs were audio recorded and transcribed verbatim. Data collection and analysis were done simultaneously using the Constant Comparative Methods in the qualitative research. Findings: In the face of initial manifest goals of the subsidy targeting program through cash transfer to reduce social inequalities and poverty at multiple levels, this program has in practice increased the relative deprivation and social gaps in residents of Iranian metropolises like Tehran. FGDs showed that social observability and participation of members of household in social events has decreased as major components of social capital. Moreover, most of the participants believed that the dependency ratio has gone into reverse down in urban households in Tehran and couples in reproductive age have everincreasingly become dependent on aged members of their families for managing their livelihood. Some women believed that this program has increased the domestic violence and decreased their hope to the future of their children which in turn could led to lower childbearing and population growth. In contrast, some women evaluated it as a good program, which was not implemented well.Discussion: Cash transfer Program in Tehran has raised negative and positive viewpoints in women based on its impacts on inflation and household expenditures which their understanding and analysis can be useful in conducting the future steps of the program.