فراتحلیل مطالعات دین‌داری و شادمانی در ایران (سالهای 1400-1387)

مقدمه: شادمانی چه در بعد فردی و چه در بعد اجتماعی در تمام جوامع بشری جایگاهی ویژه دارد؛ زیرا یکی از عوامل اساسی است که بر رفتار، کردار، کارایی، سلامت جسمی و روانی و نیز توسعه و رفاه اجتماعی تاثیر می‌گذارد. دین‌داری یکی از مهم‌ترین متغیرهای تاثیرگذار بر شادمانی است. هدف پژوهش حاضر تعیین اندازه اثر دین‌داری بر شادمانی است.روش: پژوهش حاضر از نظر روش گردآوری داده‌ها کتابخانه‌ای و از نظر روش تحقیق از نوع فراتحلیل است. جامعه آماری این پژوهش، همه تحقیقات علمی‌-‌پژوهشی انجام‌شده در ایران پیرامون رابطه دین‌داری و شادمانی در سالهای 1387 تا 1400 هستند که در یکی از پایگاههای اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، پایگاه مجلات تخصصی نور، پایگاه اطلاعات نشریات کشور و پایگاه مرکز اسناد و مدارک علمی ایران نمایه شده‌اند. از میان 29 سند پژوهشی یافت شده، 7 پژوهش، شرایط و ملاکهای انتخاب را داشته و وارد نرم‌افزار جامع فراتحلیل (cma) شده‌اند.یافته‌ها: در گام نخست تجزیه‌وتحلیل، سوگیری انتشار و همگنی مطالعات موردبررسی قرار گرفت؛ آزمونهای آماری استفاده‌شده در این بخش، حکایت از عدم سوگیری انتشار و همچنین ناهمگنی مطالعات دارند. در گام بعدی، اندازه اثر دین‌داری بر شادمانی مورد ارزیابی قرار گرفت (0.277) که برحسب جدول کوهن، «در حد کوچک» ارزیابی می‌شود.آزمون تحلیل حساسیت بیانگر آن است که با حذف تنها یکی از پژوهشها، مقدار اندازه اثر به (0.303) تغییر می‌یابد که بر اساس نظام تفسیری کوهن «در حد متوسط» ارزیابی می‌شود.بحث: با توجه به یافته‌ها، گرچه دین‌داری (و ابعاد مختلف آن)، از طریق انسجام‌بخشی، امیدبخشی، معنابخشی و هدف‌بخشی به زندگی، سازگاری با ناکامیها، حمایت عاطفی، حمایت اجتماعی و... زمینه بسیار مناسبی را برای شادمانی فراهم می‌کند، اما رابطه دین‌داری و شادمانی، رابطه‌ای علی و خطی نیست و عوامل میانجی احتمالی متعددی روی آن تاثیر می‌گذارند که تاثیر این روابط نیز بایستی به طور جداگانه موردبررسی قرار گیرند.

meta-analysis of religiosity and happiness studies in iran (researches related to religiosity and happiness from 2007 to 2021)

introduction: happiness is important in both individual and social dimensions because it is one of the basic factors that affect behavior, actions, efficiency, physical and mental health, as well as development and social welfare. religiosity is one of the most important variables affecting happiness. the aim of the present study is to determine the effect size of religiosity on happiness.method: the present research is based on the meta-analysis method. the materials of this research consists of all the scientific research studies conducted in iran regarding the relationship between religiosity and happiness during the years 2008 to 2021, which is indexed in one of the scientific databases such as scientific information databases (sid), noor specialized journal website (noormags), information database of iran’s publication (magiran) and iranian research institute for information science and technology (irandoc). among the 29 research documents that were found, seven research studies met the conditions and selection criteria and entered the comprehensive meta-analysis (cma) software.findings: in the first step, publication bias and homogeneity of studies were examined. the statistical tests used in this section indicate the lack of publication bias and the heterogeneity of the studies. in the next step, the effect size of religiosity on happiness was evaluated and was found to be 0.277, which according to cohen’s interpretation system is regarded as “small”. the sensitivity analysis test shows that by removing only one of the studies, the effect size of religiosity on happiness changes to 0.303, which is evaluated as “moderate” based on cohen’s interpretation system.discussion: the findings show that although religiosity provides a suitable basis for happiness through giving coherence, giving hope, giving meaning to life, etc. however, the relationship between religiosity and happiness is not linear and causal, and several possible mediating factors affect it, and the effect of these relationships should also be examined separately.