بازارجویی در جراحی‌های زیبایی: تجربه زیستۀ زنان در کلینیک‌های زیبایی

مقدمه: اگرچه تلاش برای زیبا به نظر رسیدن، یک رفتار اجتماعی تاریخی است، اما ترسیم ویژگی های زیبایی و «بازارجویی» برای جستجو و رونق ‌بخشی به بازار عمل های زیبایی، چالش جدیدی است که می‌ تواند آسیب هایی برای جراحان و بیمارمشتریان در پی داشته باشد. هدف تحقیق، شناخت زوایای بازارجویی جراحی های زیبایی براساس تجربه زیسته زنان جراحی ‌شده است.روش: یک تحقیق کیفی پدیدارشناختی از نوع استعلایی طبق مدل موستاکاس و با انتخاب هدفمند 11 بیمارمشتری زن که طی 12 ماه قبل از مصاحبه حداقل یک جراحی زیبایی یا جراحی و ترمیم در یک عضو از بدن خود را تجربه نموده‌ اند انجام شد. داده‌ ها در کلینیک های جراحی زیبایی شهر زنجان با روش مصاحبۀ نیمه ‌ساخت ‌یافته تا رسیدن به اشباع نظری جمع‌آوری شد. کدگذاری داده ‌ها در نرم‌ افزار maxqda.20 و اعتباریابی داده‌ ها با بازبینی انعکاسی(بازتابی محقق) و بازبینی همتایان انجام شد.یافته‌ها: بازارجویی جراحی زیبایی در 7 مضمون اصلی و 26 مضمون فرعی پدیدار شد. شرایط موثر بر پدیده در 5 مضمون اصلی «اغواگری اینترنتی»، «مشاوره بازارطلب و تعیین ‌کننده»، «تعبیه بازار جراحی در جامعه»، «موضع ‌یابی عمل جراحی»، و «مداخله در بازارجویی»؛ و شرایط متاثر از پدیده در 2 مضمون اصلی «اختلال اجتماعی و رابطه‌ ای» و «اختلال و فروپاشی روانی» پدیدار شدند و در ابرمضمون «بازارجویی چندوجهی و درهم ‌تنیده» گردهم آمدند.بحث: بازارجویی جراحی زیبایی، یک پدیدۀ چندوجهی و درهم ‌تنیده (با وجوهی نظیر اغواگری اینترنتی، مشاورۀ بازارطلب، تعبیه اجتماعی و...) است. کنترل ‌نشدگی بازارجویی، تجسّم های غیرواقعی و ایدآل ‌گرایانه و ناهمخوانی آن با نتایج جراحی و اختلالات اجتماعی و روانی را شکل می ‌دهد. بنابراین، تعدیل پدیده از طریق مداخلات اجتماعی، آموزش اخلاق پزشکی و آموزش هوشیاری ‌بخش اجتماعی، به‌ منظور اصلاح دیدگاه جراحان و بیمارمشتریان نسبت به شرایط جراحی زیبایی، پیشنهاد می‌ شود.

market-seeking in cosmetic surgery: women's lived experiences in beauty clinics

introduction: although the pursuit of beauty is a historical social behavior, but drawing beauty features and marketing for cosmetic surgery, is a new challenge that results in professional failure for surgeons and socio-psychological damage for patients-clients. the purpose of the research is to know the marketing angles of cosmetic surgeries based on women’s lived experience.method: this is a transcendental phenomenological qualitative research with moustakas model, and based on the purposeful sampling of 11 female patient- customer who had experienced at least one cosmetic surgery in a part of their body within 12 months before the interview. the data was collected in the cosmetic surgery clinics of zanjan city by semi-structured interview until theoretical saturation was reached. data coding was done with maxqda.20 software, data validation was done through researcher reflexivity (reflexive-accounting), and peer debriefing (peer review) was also conducted in this research..findings: angles of the market-seeking phenomenon, emerged in seven main themes and 26 sub-themes. influence situation, in five themes of internet seduction, advice of market-seeker and definitive, embedding the surgery market in society, positioning of surgery, intervening conditions; and affected situation by the phenomenon in two themes of social and relational disorder, and mental breakdown and disorder appeared, and came together in the super-theme of multidimentional and entangled market-seeking which represents the essence of the phenomenon.discussion: cosmetic surgery market-seeking, is an entangled phenomenon that creates a gap between subjective perceptions and objective results of the surgery, and it also have some impacts on patient-customer and surgeons. market-seeking adjustments are recommended through the formulation and education of medical ethics and emancipatory gender education.