تاثیر مخارج مستمری صندوقهای بازنشستگی بر فقر و نابرابری

مقدمه: مسئله فقر و نابرابری از دیرباز موردتوجه سیاست‌مداران و اندیشمندان بوده است و تلاشهای گسترده‌ای برای رفع آن انجام شده است. از مهم‌ترین برنامه‌هایی که با هدف کاهش فقر و نابرابری طرح‌ریزی و اجرا شده است، برنامه‌های تامین اجتماعی به‌ویژه بیمه‌های بازنشستگی است. در ایران اکثر مستمری‌بگیران، تحت پوشش دو صندوق بازنشستگی کشوری و سازمان تامین اجتماعی هستند. سوال اساسی این است که این دو صندوق تا چه اندازه می‌توانند در کنترل فقر و نابرابری موثر باشد. روش: در این مطالعه به بررسی رابطه مخارج مستمری دو صندوق بزرگ بازنشستگی کشور با فقر و نابرابری در دوره 1394 تا 1398 پرداخته شده است. داده‌های این پژوهش از نوع تابلویی است و برای تخمین از روش حداقل مربعات تعمیم‌یافته استفاده شده است.یافته‌ها: نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که رابطه مخارج مستمری سازمان تامین اجتماعی با شاخصهای فقر و نابرابری رابطه‌ای منفی بوده است ولی مخارج مستمری صندوق بازنشستگی کشوری و شاخصهای فقر و نابرابری هم‌جهت بوده‌اند.بحث: علت تفاوت در تاثیرگذاری این دو صندوق بر فقر و نابرابری را می‌توان در وضعیت مالی این دو صندوق در سالهای اخیر جستجو کرد. در صندوق بازنشستگی کشوری بر خلاف سازمان تامین اجتماعی، مخارج بیشتر از درآمدها است و دچار کسری مالی است و بخش عظیم این کسری توسط دولت پرداخت می‌شود؛ این مسئله با ماهیت صندوقهای بازنشستگی در تضاد است. دولت بخشی از بودجه رفاهی را به صندوقهای بازنشستگی که دچار کسری مالی هستند پرداخت می‌کند درنتیجه بودجه حقیقی سایر برنامه‌های حمایتی دولت از نیازمندان کاهش یافته است. 

the impact of pension funds expenditures on poverty and inequality

introduction: the problem of poverty and inequality has been the concern of politicians and thinkers for a long time, and extensive efforts have been made to solve it. one of the most important programs designed and implemented with the aim of reducing poverty and inequality is social security programs, especially pension insurance. in iran, most of the pensioners are covered by two pension funds: social security organizations and civil servants pension fund.  the basic question is to what extent these two funds can be effective in controlling poverty and inequality?method: in this study, the relationship between pension expenditures of two large pension funds in iran, with poverty and inequality during the period 2014 to 2018 has been investigated. in this study, the type of research data is collected from panel,  and the generalized least squares method was used for estimation.finding: the results show that the social security organization’s pension expenses have a negative relationship with poverty and inequality indicators, but the civil servants pension fund’s expenses and poverty and inequality indicators are in the same direction.discussion: the reason these two funds have different impacts on poverty and inequality can be related to the financial situation of the funds during recent years. contrary to the social security organization, expenses exceed revenues in the civil servants pension fund, and thus, and it suffers from a deficit, a large portion of which is paid by the government. this contradicts the nature of pension funds. the government allocates a portion of its welfare budget to pension funds with a financial deficit. therefore, the actual budget of other supporting programs for the needy is reduced.