عوامل خطرآفرین و پیشگیری‌کننده از بزهکاری کودکان و نوجوانان از دیدگاه قضات، مددکاران اجتماعی و مدیران مدارس استان مازندران

مقدمه: بزهکاری اطفال و نوجوانان از اشکال انحرافات اجتماعی بوده و گسترش آن حیات اجتماعی را به خطر می‌اندازد. از اینرو شناخت عوامل موثر در به خطر انداختن آنان در عرصه بزهکاری و سپس ارائه راهکارهای پیشگیرانه به ویژه از نگاه کارشناسان لازم و ضروری می باشد.روش: پژوهش حاضر از نوع پیمایشی و از نظر هدف، کاربردی است. جامعه آماری پژوهش شامل مقامات قضایی، مدیران مدارس و مددکاران اجتماعی استان مازندران در سال 1399 می باشند. مطابق با فرمول کوکران 384 نفر به عنوان نمونه آماری در نظر گرفته و این تعداد با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه محقق‌ساخته بوده است. از 22 شهرستان استان مازندران، به صورت تصادفی منظم 8 شهر انتخاب شده و از هر شهر 50 نفر به صورت تصادفی جهت پاسخگویی به پرسشنامه انتخاب شدند. جهت تعیین شناخت نظرات نمونه مورد بررسی و تعمیم نتایج به جامعه آماری از آماره های خی دو و فریدمن استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که از نگاه نمونه مورد بررسی، وضعیت اقتصادی خانواده، نظارت و کنترل خانواده و الگوهای اخلاقی و تربیتی خانواده بر بزهکاری اطفال و نوجوانان موثر است. همچنین از نگاه آنان، کودکان و نوجوانان بیشترین گرایش به ارتکاب جرائم مربوط به عفت عمومی و هتک حیثیت رایانه ای و خشونت خیابانی است. بحث: یافته‌های پژوهش حاضر بنیادها و فرضیه‌های بسیاری از نظریه‌های اجتماعی، روان‌شناختی، اقتصاد و جرم‌شناسی را در خصوص عوامل موثر بر جرم تایید کرده است. همچنین رویکرد نوین «پیشگیری اجتماعی» از طریق وضع برنامه‌های اجتماعی کارآمد در زمینه‌های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی مورد توجه است.

risk factors and prevention of delinquency in children and adolescents on perspectives of judges, social workers and school principals of mazandaran province

introduction: juvenile delinquency is a form of social deviation and its spread endangers social life. therefore, it is necessary to recognize the effective factors in endangering them in the field of crime and then provide preventive solutions, especially from the perspective of experts. method: the present research is of survey type and applied in terms of purpose. the statistical population of the study includes judicial officials, school principals, and social workers in mazandaran province in 1399 (2020). according to cochran’s formula, 384 people were considered as a statistical sample, and this number was selected by cluster random sampling. the research instrument was a researcher-made questionnaire. from 22 cities of mazandaran province, eight cities were randomly selected and 50 people from each city were randomly selected to answer the questionnaire. khido and friedman statistics were used to determine the knowledge of the sample views and generalize the results to the statistical population. findings: according to the sample, the economic situation of the family, family supervision and control, and family moral and educational patterns are effective on juvenile delinquency. in their view, children and adolescents are also most prone to committing crimes related to public decency and defamation in cyberspace, and street violence. discussion: the findings of the present study have confirmed the foundations and hypotheses of many social, psychological, economic, and criminological theories regarding the factors affecting crime. the new approach of “social prevention” is also considered through the establishment of effective social programs in the economic, cultural, social, and political fields.