بررسی تکانه‌های بخشهای واقعی اقتصاد بر شاخص رفاه اقتصادی در ایران

مقدمه: رفاه اقتصادی و اجتماعی ازجمله اهداف کلان اقتصادی در مسیر توسعه پایدار است. عوامل مختلف اقتصادی بر رفاه موثر هستند که در این میان متغیرهای بخش واقعی اقتصاد تاثیر انکارناپذیری بر رفاه دارند.روش: تحقیق حاضر با استفاده از الگوی خودرگرسیون برداری به بررسی تاثیر شوکهای بخش واقعی اقتصاد بر شاخص رفاه اجتماعی در ایران در طول دوره 2019-1980 پرداخته است. بدین منظور از شاخصهای رفاه اجتماعی مطلوبیت‌گرا و آمارتیاسن استفاده شد. یافته‌ها: شاخص رفاه آمارتیاسن به شوکهای رشد بهره‌وری کل عوامل تولید در دوره اول عکس‌العمل سریع نشان می‌دهد که با گذشت زمان از بین می‌رود. اما شاخص رفاه مطلوبیت‌گرا در دوره اول عکس‌العمل مثبت نشان می‌دهد و از دوره پنجم منفی می‌شود. شاخص رفاه آمارتیاسن به شوکهای تولید ناخالص داخلی سرانه حقیقی در دوره اول عکس‌العمل مثبت و سریع نشان می‌دهد و از دوره هفتم عکس‌العمل آن منفی می‌شود. اما شاخص رفاه مطلوبیت‌گرا در دوره اول عکس‌العمل مثبت نشان می‌دهد که از دوره دوم منفی می‌شود. شاخص رفاه آمارتیاسن به شوکهای درآمد نفتی عکس‌العمل منفی و ضعیف نشان می‌دهد. اما عکس‌العمل شاخص مطلوبیت‌گرا در بلندمدت مثبت جزئی پایدار است. شاخص رفاه آمارتیاسن و مطلوبیت‌گرا به شوکهای اشتغال از در بلندمدت عکس‌العمل مثبت دارند. بحث: در ایران اشتغال باعث افزایش رفاه اجتماعی می‌شود، اما در بلندمدت درآمدهای نفتی، تولید ناخالص داخلی سرانه و رشد بهره‌وری کل عوامل تولید باعث کاهش رفاه اجتماعی شده است. بنابراین اشتغال مناسبت‌ترین عامل برای افزایش رفاه است.

investigating the shocks of real sectors of the economy on the welfare index in the iranian economy

introduction: welfare is one of the main indicators ofdevelopment and the purpose of development is not toproduce more material goods or miscellaneous services, but the goal of development is to develop the capabilities and abilities of people so that human life is accumulated more creativity and satisfaction.method: the vector auto regression model was used toinvestigate the effect of real sector shocks on the socialwelfare in iran during the period of 1980-2019.findings: the results of the impulse response test showed that the amartya sen welfare index showed a rapid response to the shocks of total factor productivity growth in the first period, which had a zero effect over time. the utility-oriented welfare index reacts positively to the shocks of total factor productivity growth in the firstperiod, which has decreased from the second period and has become negative even from the fifth period. amartya sen welfare index and utility-oriented welfare index shows a positive and rapid response to real gdp per capita shocks in the first period, which is adjusted over time, and from the seventh period.the amartyasen welfare index reacts negatively to oil revenue shocks and is very weak. if the utility-oriented welfare index shows a positive response in the first period, but in the following periods, its effect is adjusted and remains partially positive. discussion: in the iranian economy, employment leads to increased social welfare, while in the long run, oil revenues, gdp per capita and growth in total factor productivity have led to a decrease in social welfare. therefore, in the iranian economy, creating employment and reducing unemployment is the most appropriate factor to increase welfare.