معرفی نسخۀ خطی لیلی و مجنون اثر کرم‌علی به سفارش میرزا محمودخان، نمایندۀ ایران در لاهه در دورۀ قاجار، فروخته‌شده در حراج بونامز انگلستان (طرح پیکرنگاری درباری تصویب‌شده در الزهرا)

نقاشی‌ها جدا از جنبۀ هنری و تاریخی، یکی از نمودهای فرهنگی و هنری و ادبی در دوره‌های مختلف تاریخ هنر ایران هستند. نخستین جنبۀ اهمیت این موضوعات، ارتباط با ادبیات غنی ایرانی و انتقال ادب و سنت‌های فرهنگی و هنری دوره‌های مختلف است. مطالعۀ این آثار می‌تواند به دلیل ویژگی‌های مفهومی و نمادین و ادبی و تزیینی و ویژگی‌های بصری، حائز اهمیت باشد. یکی از نمونه‌های ارتباط نقاشی دورۀ قاجار با ادبیات، نسخۀ خطی‌ای است که هنرمندی به نام کرم‌علی در دورۀ قاجار آن را نقاشی کرده‌است و اطلاع مشخصی از زندگی وی در دسترس نیست. کتاب نقاشی‌شدۀ لیلی و مجنون در سال 2018 به قیمت شش‌هزار پوند در حراج بونامز انگلستان[1] در شهر لندن فروخته شد. این نسخه برای میرزا محمودخان، نمایندۀ ایران در لاهۀ هلند، کار شده و سفارشی بوده‌است. نسخۀ مذکور 24 تصویر دارد که 9 تصویر آن در حراج فروخته شده و تصاویر آن موجود است. هدف پژوهش حاضر پی بردن به مشخصات نسخۀ لیلی و مجنون است و اینکه چه ویژگی‌هایی متاثر از دوران قاجار در آن می‌توان یافت. پرسش پژوهش به این شرح است: این نسخۀ نقاشی‌شدۀ قاجاری با موضوع لیلی و مجنون چه ویژگی‌های بصری دارد و چه چشم‌اندازی از زمانۀ خود را منعکس می‌کند؟ روش تحقیق در این پژوهش توصیفی تحلیلی است و شیوۀ گردآوری منابع، کتابخانه‌ای است. همچنین براساس اصول قواعد تجسمی، به روش قیاسی تحلیل نهایی صورت می‌گیرد.نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد نسخه‌های نقاشی لیلی و مجنون در دوره‌های گذشته از لحاظ شکل و تزیین، شباهت‌های زیادی با هم داشته‌اند و یکنواخت‌تر اجرا شده‌اند، ولی این نسخه به لحاظ نقش و تزیینات متنوع‌تر است و در فضا و نمادهای استفاده‌شده و نقوش و تزیینات، متاثر از فضای تصویری دورۀ قاجار است و در نقاشی، تفاوت زیادی با دوره‌های قبل دارد.

introducing the manuscript of lily and the insane bykaramali by order of mirza mahmoud khan, therepresentative of iran in the hague during the qajar period,sold at bonhams 1 auction in england

apart from the artistic and historical aspects, paintings are one of the cultural, artistic and literary manifestations in different periods of iranian art history. the first aspect of the importance of these issues is the connection with the rich iranian literature and the transmission of literature and cultural and artistic traditions of different periods. the study of these works can be important for conceptual, symbolic, literary and decorative features and visual features. one of the examples of the connection between qajar painting and literature is the manuscript that was painted by an artist named karamali in the qajar period and no specific information about his life is available. lily and the madman's painting was sold for 000 6,000 at the 2018 bonhams auction in london. this copy was made and customized for mirza mahmoud khan, the representative of iran in the hague, the netherlands. this version has 24 images, 9 of which were sold at auction and its images are available. the purpose of this study is to find out the characteristics of lily and majnoon versions related to the qajar period, which have the characteristics influenced by their period. the question of this research is as follows: what are the visual features of this qajar painted version with the theme of lily and majnoon and what perspective does it reflect from its time? the research method in this research is descriptive analytical and the method is to collect library resources. also, the final analysis is done by deductive method based on the principles of visual rules. the results of this study show that the paintings of lily and majnoon in the previous periods have many similarities in terms of shape and decoration and have been executed more uniformly, but this version is more diverse in terms of role and decorations and is used in space and symbols. the motifs and decorations are influenced by the visual space of the qajar period and in its painting there is a great difference with the previous periods.