عیش یا عشق؟(بررسی مهمترین ویژگی‌های عشق در تغزل‌های فرخی سیستانی)

«عشق» یکی از پربسامدترین واژه‌ها در ادبیات ایران و جهان است؛ ازآنجاکه بیشتر انسان‌‌ها آن را تجربه می‌‌کنند، یکی از مضامین رایج هنر و ادبیات، عشق است. ادبیات فارسی نیز از همان آغاز تا به امروز، در قالب‌‌هایی چون مثنوی و غزل و داستان، به توصیفِ عشق پرداخته‌است. شاعران ایرانی، قبل از «غزل» از «تغزل» قصاید برای بیان عاطفۀ عشق بهره برده‌‌اند. شاعران قصیده‌‌سرا، در تغزل به موضوعات مختلفی مانند توصیف طبیعت و جوانی و باده پرداخته‌‌اند، اما عشق، یکی از مهم‌ترین مضامین تغزل، به‌خصوص در قصاید فرخی سیستانی، است. از میان شاعران سبک خراسانی، فرخی سیستانی تغزل‌‌های عاشقانۀ بیشتری دارد؛ ازاین‌رو بیش از شاعران هم‌‌عصر خود، به عاشقانه‌‌سرایی معروف است. با توجه به این عوامل، مقالۀ حاضر می‌‌کوشد جنبه‌‌های مختلف عشق را در تغزل‌‌های فرخی سیستانی بررسی کند. ابتدا رابطۀ عشق با ادبیات، جایگاه فرخی در شعر غنایی فارسی و تاثیر ارتباط با دربار و آسیبی که این موضوع بر ساختار شعر عاشقانۀ فرخی وارد کرده، یعنی ترجیح ممدوح بر معشوق، بیان شده‌است. سپس «ترک‌‌نژاد» بودن معشوق و وظیفۀ دوگانۀ او، لشکری و دلبری، بررسی شده‌است. شاهدبازی یا امردبازی و علل آن، موضوع بررسی بعدی است. در ادامه، تقلیل عشق در تغزل‌‌های فرخی به میل جنسی صِرف و گاه حتی گرایش آن به سمت برخی انحراف‌‌های جنسی، همچون اعتیاد جنسی، واکاوی شده‌است. مقاله با ذکر دیگر ویژگی‌‌های مهم عشق در شعر و عصر فرخی، همچون وقوع‌‌گویی، نگاه خردگرایانه به عشق، سادگی زبان و اندیشه به پایان می‌‌رسد. مقالۀ حاضر که با روش توصیفی تحلیلی نوشته شده، نتیجه می‌‌گیرد که فرخی در تغزل‌‌هایش، به تاثیر از عوامل شخصی و سیاسی اجتماعی، همچون داشتن طبع جوان و لذت‌‌گرا، تنعّم و رفاه اقتصادی، وفور زیبارویان ترک‌نژاد و «مرسوم بودن» شاهدبازی در آن دوره، بیشتر بیان‌‌کنندۀ عشق جسمانی و شادکام و برخوردار و مذکر بوده‌است.

revelry or love? (study of the most important characteristics of love in farrokhi sistani's tashbib poems)

love is one of the most frequent words, in iran and world literature. because most people, experience love, one of the most common themes in art and literature is love. persian literature, from the beginning until today, has expressed the love in forms such as couplet-poem, ghazel, story. persian literature before the form of lyric has used tashbib of ode’s to express the emotion of love. although the poets of odes have written about various topics such as description of nature, youth, wind, etc., but love is one of the most important themes of odes, especially in farrokhi sistani's odes. among khorasani style poets, farrokhi sistani has more romantic tashbib poems and more than other poets of this era, is known as tashbib poetry. considering these factors, the present article try to examines different aspects of love in farokhi's tashbib poems. first, the relationship between love and literatur, farrokhi's position in persian lyrical poetry, the effect of relationship with the court on praised’s preference for the beloved expressed. then, the turkic race of the beloved and his dual duty, military and charming, is examined. pederasty and pedophilia and its causes are the subject of the next study. in the following, the reduction of love to mere sexual desire and sometimes even its tendency towards sexual deviations such as sexual addiction in farrokhi's tashbib poems has been studied. the article ends with mentioning other important features of love in this period, such as realism, rationalistic view to love, simplicity of language and thought. the present article, which is written by descriptive-analytical method, in the end, concludes that farrokhi, in his tashbib poems, expresses physically, happily, pederasty and hedonistically love, under the influence of personal and political-socio factors, such as hedonistic nature, luxury and prosperity, the abundance of turkish beauties and the tradition of pedophilia in that period.