رهیافتی اخلاقی به حکم فقهی تردید در اعتقادات

شک کردن در موضوعات و مسائل گوناگون، بخودی خود و در نفس الامر، امر مذمومی شمرده نشده و ممکن است برای هر انسانی رخ دهد؛ در عین حال برخی از آرای فقهی، ضمن مذموم شمردن شک، مجازات فرد شاک در نبوت را سلب حیات قلمداد کرده اند. پژوهش حاضر با عنایت به اینکه تجویز کیفر، امری خلاف اصل بوده و برای رواداشت آن به دلیل معتبری احتیاج است که صلاحیت تخصیص عمومات و اطلاقات «محقون الدم» آدمیان را داشته باشد، در پژوهشی مسئله محور که با رویکرد توصیفی-تحلیلی انجام شده است، چنین نگره ای را در بوته نقد و تحلیل اخلاقی قرار داده است. نگارندگان معتقدند از آنجا که اخلاق مقدم بر دین و ترازویی در جهت سنجش احکام فقهی به شمار می رود، چنان برداشتی از ادله، با شهودهای اخلاقی همخوانی نداشته و در نتیجه نمی توان دیدگاه مزبور را به دین انتساب داد. افزون بر آنکه دیدگاه مختار، با اصول امامیه(عدلیه) که قائل به حسن و قبح ذاتی، عقلی و استقلالی هستند نیز موافقت و ملائمتی تام دارد.

an ethical approach to the juridical ruling on doubt in beliefs

doubting various subjects and issues is not inherently orintrinsically considered blameworthy and may occur to anyindividual. nevertheless, some juridical opinions, while deemingdoubt as reproachable, prescribe the punishment of death for aperson who doubts prophethood. this research, given that theimposition of punishment is an exception to the norm andrequires a valid reason capable of specifying the general rule ofhuman sanctity (maḥqūn ad-dam), critically examines such a view through a descriptive-analytical approach with a focus onethical considerations. the authors argue that, since ethicsprecedes religion and serves as a scale for evaluating juridicalrulings, such an interpretation of the evidence does not alignwith ethical intuitions. consequently, this perspective cannot beattributed to religion. furthermore, the chosen viewpoint fullyaligns with the principles of the imamiyya (adliyya), whouphold the intrinsic, rational, and independent nature of goodand evil.