اولویت بندی نقش عوامل موثر روانشناسی در بازنمایی ذهنی بر توجیه رفتار و فرایند تصمیم‌گیری حسابداران مدیریت

هدف این پژوهش اولویت‌بندی نقش عوامل موثر روانشناسی در بازنمایی ذهنی بر توجیه رفتار و فرایند تصمیم‌گیری حسابداران مدیریت است. پژوهش از منظر جهت‌گیری در حوزه پژوهش‌های کاربردی قرار دارد و از نظر فلسفه پژوهش، روش پژوهش از نوع آمیخته است و از لحاظ هدف در زمره پژوهش‌های اکتشافی قرار دارد. در بخش کیفی پژوهش، بر اساس رویکرد تحلیل محتوا به شناسایی عوامل موثر روانشناسی بر توجیه رفتار و فرایند تصمیم‌گیری حسابداران پرداخته در سال 1403 شد و پس از کدکذاری و طبقه‌بندی نظریه‌های شناسایی‌شده، الگوی موردنظر شامل 4 نظریه روانشناسی اصلی و 39 نظریه فرعی مرتبط به آنها ارائه شد. در بخش کمی نیز به با نظرسنجی از 10 نفر از خبرگان حوزه حسابداری مدیریت به شیوه دلفی فازی و همچنین با استفاده از پرسشنامه مقایسات زوجی و تحلیل سلسله مراتبی، اولویت‌بندی عوامل روانشناسی موثر در بازنمایی ذهنی مشخص شد. نتایج اولویت‌بندی نشان داد که به ترتیب عوامل روانشناسی انگیزشی، اجتماعی، شخصیتی و شناختی دارای بیشترین اولویت هستند.

prioritizing the role of effective psychological factors in mental representation on the justification of behavior and the decision-making process of management accountants

abstract: the purpose of this research is prioritizing the role of effective psychological factors in mental representation on the justification of behavior and the decision-making process of management accountants. in terms of orientation, the research is applied research; in terms of research philosophy, the research method is a mixed type and in terms of the goal, it is exploratory research. in the qualitative part of the research, based on the content analysis approach, the effective psychological factors on the justification of the behavior and decision-making process of accountants were identified, and after coding and classifying the identified theories, the target model including 4 main psychological theories and 39 related sub-theories was presented. in the quantitative part, the prioritization of psychological factors effective in mental representation was determined by surveying 10 experts in the field of management accounting using the fuzzy delphi method and also by using the questionnaire of paired comparisons and hierarchical analysis. the prioritization results showed that motivational, social, personality and cognitive psychological factors have the highest priority, and in the case of sub-theories, goal setting, social comparison and cognitive dissonance have the greatest impact on mental representation that is effective in justifying the behavior and performance of accountants. this result shows that management accountants besides searching the available information in a logical way, their mind and behavior are effective on the accounting procedures and the preparation of information is influenced by their psychological tendencies.