بررسی تاثیر برخی مواد آلی، معدنی و باکتری‌های محرک رشد گیاه در اصلاح خصوصیات فیزیکی‌ و شیمیایی یک خاک‌ اِنتی‌سول شنی

هدف این مطالعه دستیابی به یک ترکیب مناسب از مواد آلی، معدنی و ریزجانداران برگزیده برای اصلاح خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و زیستی لایه سطحی (20 0 سانتی متری) یک خاک  شنی غیرشور (انتی سول)، از رسوبات بادی نجم آباد کرج بود. طرح آزمایشی فاکتوریل کاملا تصادفی شامل سه سطح بنتونیت b0)، b20 و  (b40 به ترتیب 0، 20 و 40 mgha 1، سه سطح کربوکسی متیل سلولز (c0،c3  و c5) به ترتیب 0، 3 و 5 gkg 1 و مخلوط دو جدایه از باکتری اندوفیت (pseudomonas sp) و رایزوشیت (pantoea agglomerans) در سه سطح m0)، m20 و m40)  به ترتیب 0، 20، و 40 mlkg 1 و مجموعا 27 تیمار با 3 تکرار (81  واحد آزمایشی) تهیه و اجرا شد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها و شناسایی تیمارهای برتر از روش های آماری چند متغیره شامل تحلیل مولفه های اصلی، خوشه بندی سلسله مراتبی و خوشه بندی دو مرحله ای استفاده شد. طبق خوشه بندی دو مرحله ای و بر اساس درجه اهمیت نسبی (ri) متغیرهای آهن قابل جذب (ri=1) ، میانگین وزنی قطر خاکدانه ها (ri=0.99) ، رطوبت ظرفیت زراعی (ri=0.97)، نیتروژن کل (ri=0.87)، پتاسیم قابل جذب (ri=0.83)  و آنزیم دهیدروژناز (ri=0.8)  به ترتیب به عنوان مهم ترین متغیرها شناخته شدند. متغیرهای آهن قابل جذب با دامنه تغییر 1.75 تا 7.08 mgkg 1، میانگین وزنی قطر خاکدانه ها با دامنه تغییر 0.31 تا 1.15 mm، نیتروژن کل با دامنه تغییر 0.014 تا 0.06 %، رطوبت ظرفیت زراعی با دامنه تغییر 8.03 تا 12.82 %، پتاسیم قابل جذب با دامنه تغییر 280.8 تا 416.66  mgkg 1و آنزیم دهیدروژناز با دامنه تغییر 0.07 تا 0.148 μgtpf(g soil 24h) 1 دارای بیشترین تاثیر در تفکیک تیمار ها به خوشه های مختلف بودند. نتایج این مطالعه نشان داد تیمارهای b20 c5 m20، b40 c5 m10، b40 c5 m20، b40 c3 m20 و  b40 c3 m10  از عملکرد بهتری جهت اصلاح برخی خصوصیات خاک نسبت به سایر تیمارها برخوردار هستند.

investigating the effects of some selected organic, inorganic materials and plant growth promoting bacteria in modifying the physical and chemical properties of a sandy entisol

the aim of this study is to combine organic, inorganic materials and selected microorganisms to modify the physical, chemical and biological characteristics of a non saline sandy entisol (0 20 cm), from najmabad, karaj, aeolian sediments. this research was conducted in the frame of factorial completely randomized design (crd) with three levels of bentonite 0, 20 and 40 mgha 1, carboxymethyl cellulose 0, 3 and 5 gkg 1 and a mixture of two isolates of endophytic bacteria (pseudomonas sp) and rhizosheath (pantoea agglomerans) at three levels 0, 20, and 40 mlkg 1, in a total of 27 treatments with 3 replicates (81 samples). multivariate statistical methods, including principal component analysis (pca), hierarchical clustering, and two step clustering were utilized for the analysis. based on the results of the two step clustering, the following variables were identified as the most significant variables: available fe (ri=1), mean weighted diameter of peds (ri=0.99), field capacity (ri=0.97), total n (ri=0.87), available k (ri=0.83), and dehydrogenase activity (ri=0.8). variables including fe available with a range of 1.75 to 7.08 mg­kg 1, mean weight diameter with a range of 0.31 to 1.15 mm, total nitrogen with a range of 0.014 to 0.06%, field capacity with a range of 8.03 to 12.82%, available k with a range of 280.8 to 416.66 mg­kg 1 and dehydrogenase enzyme activity with a range of 0.07 to 0.148 μgtpf (g­soil 24 h) 1, had the highest effect in the clustering treatments. the results of this study showed that the treatments b20c5m20, b40c5m10, b40c5m20, b40c3m20 and b40c3m10 have better performance to modify certain soil properties compared to other treatments.