شبیه‌سازی بارش-رواناب در حوضه آبریز تجن تحت تاثیر سناریو‌های مختلف تغییر اقلیم

تعیین و پیش‌بینی رواناب گامی بسیار مهم در بهره‌برداری مناسب از منابع آب است. هدف این پژوهش، واسنجی و اعتبارسنجی مدل hec hms و هم‌چنین شبیه‌سازی بارش رواناب برای سری داده‌های پیوسته در حوضه آبریز تجن براساس سناریوهای تغییر اقلیم بوده است. در این پژوهش، از داده‌های ثبت شده طی سال‌های 1388 1381 برای مرحله واسنجی و از داده‌های ثبت شده طی سال‌های 1395 1389 در مرحله صحت‌سنجی استفاده شد. نتایج واسنجی مدل نشان داد که ضریب همبستگی میان مقادیر دبی مشاهداتی و شبیه‌سازی شده برابر 0.81 و ضریب ناش ساتکلیف معادل 0.68 بوده است که بیان‌گر تطابق مناسب میان داده‌های مذکور می‌باشد. هم‌چنین در مرحله صحت‌سنجی، شاخص همبستگی و ضریب ناش ساتکلیف به ترتیب برابر با 0.80 و 0.63 بوده و تایید می‌نماید که مدل برآورد خوبی از مشاهدات را نشان می‌دهد. در مرحله بعد، مقادیر داده‌ها در مقیاس زمانی روزانه برای دوره 1428 1400 در مدل بارگزاری و رواناب حوضه برای این دوره شبیه‌سازی شد. نتایج نشان داد که میزان دبی در دوره‌ی آینده نسبت به دوره‌ی پایه تحت هر دو سناریوی تغییر اقلیم rcp 8.5 و rcp 2.6 به شدت کاهش یافته و فقط در سناریوی rcp 8.5 و آن هم به میزان جزئی در ماه‌های آگوست، سپتامبر، اکتبر و نوامبر نسبت به دوره پایه افزایش دبی رخ خواهد داد.  به‌طور کلی نتایج شبیه‌سازی نشان داد که میزان دبی تابستان و پاییز تحت سناریوی rcp 8.5 افزایش بیشتری را نسبت به سناریوی rcp 2.6 خواهد داشت.

simulation of rainfall-runoff in tajan basin under different scenarios of climate change

determining and predicting runoff is a crucial step in the proper use of water resources. this research aims to calibrate and validate the hec hms model and simulate rainfall runoff for continuous data series in the tajan basin based on climate change scenarios. in this research, the data recorded during the years 2002 2009 were used for the calibration stage and the data recorded during the years 2010 2016 were used for the verification stage. the results of model calibration showed that the correlation coefficient between observed and simulated discharge values was equal to 0.81 and the nash sutcliffe coefficient was equal to 0.68, which indicates a good match between the mentioned data. also, in the verification stage, the correlation index and nash sutcliffe coefficient were equal to 0.80 and 0.63, respectively, confirming that the model shows a good estimate for the observations. in the next step, data values in the daily time scale for the period of 2020 2049 were loaded in the model and basin runoff was simulated for this period. the results showed that the amount of discharge in the future period compared to the base period would decrease strongly under both rcp 8.5 and rcp 2.6 climate change scenarios, and only in the rcp 8.5 scenario, the discharge will increase a little compared to the base period in august, september, october and november. the simulation results showed that the amount of discharge in summer and autumn under the rcp 8.5 scenario will increase more than in the rcp 2.6 scenario.