اثر محلول‌پاشی برگی کود آلی بر عملکرد دانه، محتوای عناصر غذایی و بهره‌وری آب در ذرت(zea mays l.) در شرایط تنش خشکی

پژوهش حاضر به منظور بررسی اثر محلول‌پاشی کود مایع آلی زرگرین بر رشد و ترکیب شیمیایی ذرت رقم سینگل کراس 704 و شاخص بهره‌وری آب در شرایط تنش خشکی در آبان تا اسفند 1400 انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل چهار سطح محلول‌پاشی کود آمینواسید زرگرین (با غلظت‌های صفر، 2.5 در هزار، 5 در هزار و 7.5 در هزار) و سه سطح تنش خشکی (ظرفیت مزرعه، 75 و 50 درصد ظرفیت مزرعه به‌ترتیب بدون تنش، تنش متوسط و تنش شدید) بودند. در طول فصل رشد طی سه نوبت و در زمان‌های 1.5، 3 و 4 ماه بعد از کاشت از محلول کود مایع آلی زرگرین با غلظت‌های ذکر شده برای محلول‌پاشی استفاده شد. تاثیر تیمارهای به کاربرده شده با روش تجزیه به مولفه‌های اصلی مطالعه شد. نتایج نشان داد که بیشترین شاخص سبزینگی برگ و وزن تر بلال با محلول‌پاشی پنج در هزار کود زرگرین و در شرایط تنش شدید خشکی به دست آمد. کمترین تعداد برگ، وزن تر و ارتفاع بوته در تنش شدید خشکی مشاهده شدند درحالی‌که محلول‌پاشی کود آلی آن را بهبود بخشید. با افزایش تنش خشکی، غلظت مس، منگنز و روی اندام هوایی ذرت افزایش یافت که به سبب کاهش وزن خشک گیاه در شرایط مواجهه با خشکی است. بیشترین غلظت این عناصر در اندام هوایی ذرت در شرایط تنش، با محلول‌پاشی در سطح 7.5 در هزار کود آلی به دست آمد. بیشترین شاخص بهره‌وری آب در شرایط محلول‌پاشی کود آلی به میزان پنج در هزار در مواجهه با تنش شدید خشکی به دست آمد. نتایج نشان داد که بیشترین همبستگی مثبت میان ویژگی‌های مورد مطالعه با محلول‌پاشی پنج لیتر در هزار کود آلی به دست آمد. می‌توان گفت کاربرد کود آلی از یک سو با کمک به گیاه برای حفظ بیشتر آب و از سوی دیگر با تامین عناصر غذایی ضروری گیاه، سبب افزایش وزن خشک گیاه و کاهش مصرف آب شده و درنتیجه بهره‌وری آب را بهبود بخشیده است.

effect of organic fertilizer foliar application on grain yield, nutrient content, and water productivity of maize (zea mays l.) under drought stress conditions

a pot experiment was conducted to investigate the effect of foliar application of zargreen organic liquid fertilizer on the growth, chemical composition, and water productivity of maize (cv. single cross) under drought stress conditions from november to march 2021. treatments consisted of four levels of foliar application of zargreen amino acid fertilizer (0, 2.5‰, 5‰, and 7.5‰), and three levels of drought stress (100%, 75%, and 50% of the field capacity as no stress, moderate stress, and severe stress, respectively). during the growing season, in 1.5, 3, and 4 months after planting, the fertilizer solution was used for foliar spraying. data was statistically analyzed and the effect of treatments was also studied using principal component analysis. the highest greenness index and fresh weight of cob were obtained with foliar application of 5‰ organic fertilizer under the highest drought stress conditions. the lowest number of leaves, fresh weight, and plant height were observed at the highest level of drought stress, which was improved by foliar application of the organic fertilizer. with the increase of drought stress, the shoot concentration of copper, manganese, and zinc increased due to the decreased plant dry weight under drought conditions. the highest concentration of these elements in the aerial parts of maize under drought stress conditions was obtained by the high foliar application of the fertilizer. the highest water productivity was obtained with the foliar fertilizer application at the rate of 5‰ under the highest drought stress conditions. the results showed that the most positive correlation between the studied properties was obtained with foliar application of 5‰ of the organic fertilizer. it can be concluded that foliar application of the organic fertilizer has increased the plant’s dry weight and reduced water consumption, consequently improving water productivity by helping plants save more water and supplying essential nutrients to plants.