اخذ رضایت آگاهانه در جراحی کودکان از منظر حقوق موضوعه ایران در بیمارستان 17 شهریور رشت

زمینه و هدف: در صورت عدم اخذ رضایت آگاهانه در اعمال جراحی کودکان، اصول چهارگانه اخلاق پزشکی رعایت‌نشده لحاظ می‌گردد. با عدم رعایت این اصول حقوق بیمار نقض شده و مسئولیت پزشک هم از نظر اخلاق پزشکی و هم حقوقی محقق می‌شود، زیرا در صورتی که رضایت فرد یا ولی او اخذ نگردد، جرم اتفاق افتاده و در صورت وجود اذن و تلف یا نقص عضو و عدم اثبات عدم تقصیر تنها مسئولیت مدنی محقق می‌شود، لذا با توجه به اهمیت مساله دریافت اذن و رضایت آگاهانه، در این مقاله وضعیت اخذ رضایت در اعمال جراحی کودکان با در نظرگرفتن نسبت فرد رضایت‌دهنده با سن بیمار، جنسیت بیمار و نوع عمل از نظر اورژانسی یا غیر اورژانسی‌بودن مورد سنجش قرار گرفت.روش: در این مطالعه‌ مقطعی توصیفی تحلیلی، اطلاعات رضایت‌نامه در اعمال جراحی کودکان بیمارستان 17 شهریور رشت از فروردین 1398 الی شهریور 1399، شامل سن بیمار، جنسیت بیمار، نوع عمل جراحی و نسبت فرد رضایت‌دهنده با بیمار چک‌لیست از پیش‌تهیه‌شده‌ای مبتنی بر رضایت اگاهانه موجود جمع‌آوری شده است. جهت تحلیل داده‌های پژوهش، برای متغیرهای کمی از آزمون آنالیز واریانس (anova)، برای متغیرهای کیفی از آزمون دقیق فیشر (fisher's exact test) استفاده گردید.  داده‌های جمع‌آوری‌شده وارد نرم‌افزار spss 21 شده است و سطح معناداری p<0.05 در نظر گرفته شد.ملاحظات اخلاقی: این مطالعه توسط کمیته اخلاق تایید شده است. ملاحظات اخلاقی نظیر تکمیل فرم رضایت آگاهانه کتبی، مشارکت داوطلبانه، توضیح اهداف تحقیق و اطمینان در مورد محرمانه‌بودن اطلاعات رعایت گردید.یافته‌ها: بر اساس نتایج به دست‌آمده از 187 مورد، جراحی اورژانسی (61.3 درصد) و مابقی جراحی غیر اورژانسی داشتند که از افراد اعلام‌کننده رضایت 202 نفر ولی قانونی (66.2 درصد) و مابقی به ترتیب: فرد فاقد سمت قانونی مادر (31.8 درصد)، قیم با نامه (0.7 درصد) و فرد فاقد سمت قانونی (غیر از مادر) (1.3 درصد) بوده‌اند. بر اساس نتایج مطالعه حاضر در خصوص ولی قانونی 199 نفر (98.5 درصد) فرد رضایت‌دهنده پدر و 3 نفر (1.5 درصد) پدر و مادر هر دو بودند. در مورد فرد فاقد سمت قانونی هم 97 نفر (96 درصد) فرد رضایت‌دهنده مادر و 2 نفر (2 درصد) پرستار و 1 نفر (1 درصد) مادر خوانده و 1 نفر (1 درصد) مادربزرگ بوده‌اند. قیم با نامه 1 نفر (50 درصد) و 1 نفر (50 درصد) مادربزرگ بوده‌اند. بر اساس نتایج به دست‌آمده مشخص شد که جنسیت (p=0/894) و سن (p=0/336) با گروه رضایت‌دهنده ارتباط معناداری ندارد، اما نوع جراحی با گروه رضایت‌دهنده ارتباط معناداری داشت (p<0/001)، به طوری که بیشتر افراد رضایت‌دهنده در عمل جراحی اورژانسی ولی قانونی بیمار بودند.نتیجه‌گیری: در بسیاری از موارد بررسی‌شده موازین اخلاقی و حقوقی در اخذ رضایت آگاهانه از ولی و سرپرست قانونی کودکان رعایت شده بود، ولی در هیچ کدام از این فرایندها در خصوص اخذ موافقت از کودک مدرکی ثبت نشده بود که این امر نیاز به توجه در نظام سلامت دارد.

obtaining informed consents regarding pediatric surgery in the statute law of iran at 17 shahrivar hospital, rasht

background and purpose: in case of failure to obtain informed consent in pediatric surgery, the four principles of medical ethics have not been observed, so by considering the importance of this issue, the status of consenting person in pediatric surgery by considering the relationship between the consenting person and the patient's age, gender and type of operation in terms of emergency or non-emergency was measured in this article.methodology: in this analytical -descriptive- cross-sectional survey, the information of consent form in pediatric surgery at 17 shahrivar hospital in rasht from april 2018 to september 2019, including the patient gender and age, the type of operation and the relationship with the consenting person and patient in the prepared checklist, was collected. the collected data has been entered into spss version 21 software and the significance level of p<0.05 was considered.findings: based on the results obtained from 187 cases, they had emergency surgery (61.3 percent) and the rest had non-emergency surgery, 202 of those who gave consent were legal (66.2 percent) and the rest, respectively: a person without the legal position of mother (8 31.0 percent), guardian by letter (0.7 percent) and person without legal position (other than mother) (1.3 percent). according to the results of the present study, regarding the legal guardian, 199 people (98.5%) were fathers and 3 people (1.5%) were both parents. in the case of a person without legal status, 97 people (96 percent) were mothers, 2 people (2 percent) were nurses, 1 person (1 percent) was a foster mother, and 1 person (1 percent) was a grandmother. 1 person (50%) and 1 person (50%) were the guardians by letter. based on the obtained results, it was found that gender (p=0.894) and age (p=0.336) had no significant relationship with the satisfactory group, but the type of surgery had a significant relationship with the satisfactory group (p<0.001). so that most of the satisfied people were sick in emergency but legal surgery.conclusion: the results of the present study show that the type of surgery in the terms of emergency has a significant relationship with the consenting group so that contrary to our assumption, the more consenting person in emergency surgery, were legal guardians of patients, according to the obtained results about two-thirds of the consenting person were the patient's legal guardians, that in 100% of cases, it was the father. also, this research showed that the age and gender of children have no effect on obtaining legal consent.