بررسی نقش هوش اخلاقی و احساس تعلق به مدرسه در پیش‌بینی رفتارهای خودشکن تحصیلی

زمینه و هدف: با توجه به شیوع بالای پدیده رفتارهای خودشکن تحصیلی در بین دانش‌آموزان و اثرات مخرب و پیامدهای جبران‌ناپذیر آن برای فرد، خانواده و جامعه، بررسی عوامل موثر در رفتارهای خودشکن تحصیلی دانش‌آموزان لازم و ضروری است. از این رو مطالعه حاضر با هدف تعیین نقش هوش اخلاقی و احساس تعلق به مدرسه در پیش‌بینی رفتارهای خودشکن تحصیلی انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر توصیفی همبستگی بود. جامعه پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان دختر و پسر متوسطه اول و دوم ناحیه یک کرج در سال تحصیلی 03-1402 بودند که 120 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه‌های هوش اخلاقی lenik و keel (2005 م.)، احساس تعلق به مدرسه brew و beatty (2004 م.) و رفتارهای خودشکن تحصیلی اژدربین و همکاران (1401 ش.) بودند. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه با کمک نرم‌افزار آماری spss 18 در سطح معنی‌داری کمتر از 0.05 انجام شد. ملاحظات اخلاقی: رضایت کتبی مشارکت‌کنندگان اخذ و درباره محرمانگی اطلاعات به آن‏ها اطمینان خاطر داده‌ شده بود. یافته‌ها: نتایج نشان داد میانگین و انحراف معیار متغیرهای پژوهش شامل هوش اخلاقی، احساس تعلق به مدرسه و رفتارهای خودشکن تحصیلی به ترتیب 10.98±‌109.03، 17.16±‌107.34 و 10.47±‌69.80 بود. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد مولفه‌های هوش اخلاقی به میزان 50.4 درصد و احساس تعلق به مدرسه به میزان 2/59 درصد، توانایی پیش‌بینی رفتارهای خودشکن تحصیلی را داشتند. همچنین نتایج نشان داد رابطه معکوس و معناداری بین هوش اخلاقی (r=-0.705, p<0.01) و احساس تعلق به مدرسه (r=-0.777, p<0.01) با رفتارهای خودشکن تحصیلی وجود داشت. نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج می‌توان گفت لازمه کاهش رفتارهای خودشکن تحصیلی دانش‌آموزان توجه به هوش اخلاقی و احساس تعلق به مدرسه است، از این رو توصیه می‌شود به تدوین و اجرای برنامه‌های مداخله با رویکرد آموزش هوش اخلاقی و ارتقای احساس تعلق به مدرسه پرداخته شود.

the role of moral intelligence and sense of belonging to school in predicting academic self-defeating behaviors

background and aim: given the high prevalence of academic self-defeating behaviors among students and their destructive effects and irreparable consequences for individuals, families and society, it is essential to investigate the factors influencing these behaviors. therefore, this study aimed to determine the role of moral intelligence and sense of belonging to school in predicting academic self-defeating behaviors.methods: the research method was descriptive-correlational. the study population included all male and female students of the first and second secondary schools in one district of karaj during the academic year 2023-24. a sample of 120 students was selected using the convenience sampling method. data collection tools included the moral intelligence questionnaire by lennick and kiel (2005), the sense of belonging to school questionnaire by brew & beatty (2004) and the academic self-defeating behaviors questionnaire by azdarbin et al (2023). data analysis was conducted using pearson correlation and multiple regression with the help of spss 18 statistical software at a significance level of less than 0.05ethical considerations: written consent was obtained from participants and they were assured of the confidentiality of their information.results: the results showed that the mean and standard deviation of the research variables-moral intelligence, sense of belonging to school and academic self-defeating behaviors were 109.03±10.98, 107.34±17.16 and 69.80±10.47, respectively. the regression analysis indicated that moral intelligence accounted for 50.4% and sense of belonging to school accounted for 59.2% of the ability to predict academic self-defeating behaviors. additionally, there was a significant inverse relationship between moral intelligence (r=-0.705, p<0.01) and sense of belonging to school (r=-0.777, p<0.01) with academic self-defeating behaviors.conclusion: these reducing academic self-defeating behaviors in students requires attention to moral intelligence and sense of belonging to school. therefore, it is recommended to develop and implement intervention programs focusing on teaching moral intelligence and enhancing the sense of belonging to school.