تدوین سند حمایت‌طلبی مدیریت باقیمانده آفت‌کش‌ها در محصولات کشاورزی در کشور

زمینه و هدف:‌ استفاده از آفت‌کش‌های شیمیایی به‌عنوان بخشی از مدیریت تلفیقی آفات کشاورزی ضروری است، اما کاربرد غیراصولی آنها اثرات جانبی بهداشتی و ‌محیط زیستی خطرناک و متعددی دارد. این مطالعه با هدف تدوین سند حمایت‌طلبی مدیریت باقیمانده آفت‌کش‌ها در محصولات کشاورزی در کشور با حمایت فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران انجام شد.روش بررسی: مراحل انجام این مطالعه به شرح زیر بود: (1) تشکیل کمیته تدوین سند حمایت‌طلبی، (2) بررسی میزان باقیمانده آفت‌کش‌ها در محصولات کشاورزی، (3) بررسی نحوه مدیریت باقیمانده آفت‌کش‌ها در محصولات کشاورزی در کشور، (4) تدوین برنامه حمایت‌طلبی و (5) ارائه پیشنهادهای اجرایی جهت بهبود وضعیت موجود.یافته‌ها: بر اساس نتایج مرور نظام‌مند و فراتحلیل، میزان تخطی باقیمانده آفت‌کش‌ها در محصولات کشاورزی در کشور از مرز بیشینه مجاز باقیمانده (maximum residue level: mrl) کمیسیون codex حدود 19 درصد بود که این مقدار در مقایسه با سایر کشورها نسبتاً بالا ارزیابی شد. بر اساس قوانین و مقررات موجود، چارچوب مدیریت باقیمانده آفت‌کش‌ها و مسئولیت دستگاه‌های ذی‌نفع مشخص بود، اما تخصیص منابع و حمایت از دستگاه‌های سیاست‌گذاری، اجرایی، بهره‌برداران و عموم مردم ناکافی قلمداد شد. در تدوین برنامه حمایت‌طلبی، علاوه بر تعیین نقش ذی‌نفعان، پنج هدف برای تسهیل و ترغیب نقش‌آفرینی موثرتر گروه‌های ذی‌نفع و تسهیل همکاری بین‌بخشی تعریف شد. پنج مورد از مهمترین اقدامات اجرایی جهت بهبود وضعیت موجود به شرح زیر پیشنهاد گردید: (1) شفاف‌سازی وضعیت موجود، (2) تعیین اهداف کمی برای برنامه‌ها، (3) تامین بودجه و سایر منابع مورد نیاز برنامه‌ها، (4) استفاده بهینه از نظرات متخصصین و (5) ارتقاء عملکرد بهره‌برداران.نتیجه‌گیری: به‌منظور پیگیری اجرای پیشنهادات و دستیابی به اهداف این سند، تشکیل کمیته حمایت‌طلبی با حضور نماینده‌های کلیه سازمان‌های مسئول در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی توصیه می‌شود. 

developing an advocacy document for management of pesticide residues in agricultural products in iran

background and objective: the use of chemical pesticides is essential for integrated pest management; however, their improper application can lead to significant health and environmental consequences. this study aimed to develop an advocacy document for managing pesticide residues in agricultural products in the country, supported by the academy of medical sciences of the islamic republic of iran.materials and methods: the study comprised the following steps: (1) formation of a committee to develop the advocacy document, (2) assessment of pesticide residue levels in agricultural products, (3) evaluation of the management of pesticide residues in the country, (4) drafting the advocacy document, and (5) proposing executive recommendations to improve the current situation.results: the systematic review and meta-analysis revealed that approximately 19% of agricultural products in the country exceeded the maximum residue level (mrl) set by the codex alimentarius commission, a relatively high rate compared to other countries. while existing laws and regulations provided a clear framework for pesticide residue management and outlined stakeholder responsibilities, there was insufficient allocation of resources and support for policymakers, executives, beneficiaries, and the general public. the advocacy document identified stakeholder roles and defined five goals to enhance stakeholder engagement and foster intersectoral collaboration. the five key recommendations to improve the current situation were: (1) clarifying the current status of pesticide residue management, (2) setting quantitative goals for programs, (3) ensuring adequate budget and resource allocation, (4) leveraging expert opinions effectively, and (5) improving the performance of beneficiaries.conclusion: to ensure the implementation of these recommendations and achieve the goals outlined in this document, it is recommended to establish an advocacy committee on pesticide residue management in agricultural products. this committee should include representatives from all responsible organizations within the ministry of health, treatment, and medical education.