بررسی تاثیر زئولیت کلینوپتیلولیت بر کیفیت خواص فیزیکی و شیمیایی کود زیستی حاصل از فرآیند بی هوازی

زمینه و هدف: با توجه به این که کمپوست سازی یکی از راه ‌حل‌ های پایدار برای بازیافت مواد زاید جامد آلی محسوب می‌گردد، لذا برای بهبود کیفیت کمپوست می توان از ترکیبات مختلفی استفاده نمود. هدف از انجام این مطالعه بررسی تاثیر زئولیت بر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی کود زیستی حاصل از فرآیند بی هوازی بود.روش بررسی: این مطالعه بنیادی-کاربردی در سال 1402 در سبزوار انجام گردید. جهت تهیه کود به روش بی هوازی از کود گاوی و زئولیت کلینوپتیلولیت طبیعی با درصد های مختلف 0، 5، 10، 15 و 20 نسبت به حجم کلی رآکتور استفاده شد و درنهایت بعد از گذشت زمان های مختلف 30، 45 و  day60، مجموع 90 نمونه تهیه و جهت آنالیز به آزمایشگاه انتقال داده شد. همچنین پارامتر هایph ، هدایت الکتریکی، دما، نسبت کربن به ازت و نیترات در کیفیت کود حاصله مورد سنجش قرار گرفت. یافته ها: نتایج این مطالعه نشان داد که در روز های اولیه تغییرات ph در تیمار هایی با درصد زئولیت کمتر چشمگیر بود؛ به طوری که از 7/9 به 8/57 رسید. همچنین تغییرات دما در فرآیند کمپوست سازی با افزودن زئولیت سبب ماندگاری دما در تیمار های با درصد بالای زئولیت شد، علاوه بر این در فرآیند، میزان نیترات به میزان 15 درصد افزایش یافت.نتیجه گیری: نتایج به دست آمده بیانگر این است که افزودن زئولیت به کود سبب افزایش دما، تسریع در انجام فرآیند و کاهش زمان کود سازی می گردد. همچنین زئولیت سبب بهبود خواص فیزیکو شیمیایی کود حاصل از فرآیند بی هوازی شد. 

modification of anaerobic composting process using natural clinoptilolite zeolite on the quality of physical and chemical properties

background and objective: composting is a sustainable solution for recycling organic solid waste (osw). various compounds can be used to enhance the quality of compost. this study aimed to investigate the effects of zeolite on the physical and chemical characteristics of compost produced through the anaerobic process.materials and methods: this analytical study was conducted in 1402 at kimia sabzevar company, located 5 km from rudab road. cow manure and natural clinoptilolite zeolite were used in varying proportions (0%, 5%, 10%, 15%, and 20% of the total reactor volume) to prepare fertilizer via the anaerobic method. after 30, 45, and 60 days, a total of 90 samples were collected and sent to the laboratory for analysis. parameters such as ph, electrical conductivity, temperature, carbon-to-nitrogen ratio, and nitrate content were measured to evaluate the quality of the fertilizer product.results: the results showed that in the early stages, ph changes were less pronounced in treatments with varying zeolite percentages, ranging from 7.9 to 8.57. the addition of zeolite in the composting process influenced temperature dynamics, with higher zeolite percentages maintaining elevated temperatures. moreover, the nitrate content increased by 15% during the process.conclusion: the findings indicate that adding zeolite to fertilizer enhances temperature stability, accelerates the composting process, and reduces the time required for fertilization. additionally, zeolite improved the physicochemical properties of the fertilizer produced through the anaerobic process.