بازنمایی طبقه متوسط جدید (بورژوازی جدید) در سه فیلم منتخب سینمای دهه نود ایران

تغییر و تحولات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی سالیان اخیر سبب تغییر آرایش در طبقات اجتماعی جامعه شده است. هدف این مقاله چگونگی بازنمایی طبقه متوسط شهری در سینمای دهه نود است. طبقه در این پژوهش بر مبنای تعریف بوردیو، ترکیبی از سرمایه‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و عادت‌واره‌های افرادی که دارای زیرشاخه نیز هستند در نظر گرفته‌شده است. بازنمایی این طبقه در سینمای دهه نود با رویکرد برساخت‌گرایی هال در خصوص بازنمایی، تحلیل‌شده است. از میان فیلم‌های دهه نود سینمای ایران، سه فیلم مهمونی کامی (1392)، مادر قلب اتمی (1393) و خرگیوش (1395) که بازنمای شاخه خاصی از طبقه متوسط بوده‌اند، انتخاب شده‌اند. این فیلم‌ها با روش نشانه‌شناسی انتقادی جان فیسک در سه سطح رمزگان واقعیت اجتماعی، رمزگان بازنمودی و رمزگان ایدئولوژیک بررسی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد، این سه فیلم شاخه‌ای از طبقه متوسط با نام خرده بورژوازی جدید را بازنمایی می‌کنند که با ترکیب انواع سرمایه و عادت‌واره‌هایشان، سبک زندگی مشابهی را نمایندگی می‌کنند. الگوهای فرهنگی طبقاتی مشترکی که بر مبنای مصرف نشانه‌ها استوار است. عادت‌واره‌هایی که پایه اخلاقی آن بر لذت استوار شده است. مشخصه این سبک زندگی فقدان اصول هدایت‌گر واحد در زمینه مصرف است. نوعی همه‌چیزخوارگی فرهنگی در زمینه مصرف نشانه‌ها در آن آشکار است.

representation of the new middle class (new bourgeoisie) in three selected movies of iranian cinema in 1390s (2011 – 2020)

the economic, social, and political changes and developments of recent years have led to a change in the social classes of society. the aim of this article is to examine how the urban middle class is represented in the cinema of the 1390s (2011 – 2020) . in this study, class is considered, based on bourdieu’s definition, to be a combination of various economic, social, and cultural capitals and habits of individuals that also have subcategories. the representation of this class in the cinema of the 1390s has been analyzed with hall’s constructivist approach to representation. among the films of iranian cinema of the 1390s, three party films, kami’s party (2013), atomic heart (2014), and khargioush (2016), which represented a specific branch of the middle class, have been selected. these films have been examined using john fisk’s critical semiotics method at three levels: social reality codes, representational codes, and ideological codes. the findings show that these three films represent a branch of the middle class called the new petty bourgeoisie that, by combining the types of capital and their habits, represent a similar lifestyle. common cultural-class patterns based on the consumption of signs: habits whose moral foundation is based on pleasure. this lifestyle is characterized by the lack of a single guiding principle in the field of consumption. a kind of cultural omnivorousness in the field of the consumption of signs is evident.