واکاوی فقهی و حقوقی حمایت از مخترعان دارو در قراردادهای استخدام

زمینه و هدف: امروز یکی از مسائل مهم در حوزه حقوق مالکیت فکری و علم اقتصاد، اختراعات می‌باشند. برخی از اختراعات مانند اختراع دارو از آن جهت که بر سلامت و بهداشت جامعه نیز موثراند، از اهمیت زیادی برخوردار هستند. در اغلب موارد مخترعان به جهت دستیابی به امکانات آزمایشگاهی و به دلیل محدودبودن توان مالی به موجب قرارداد برای اشخاص حقیقی و یا حقوقی مانند شرکت‌های دانش‌بنیان کار می‌کنند. در این پژوهش درصدد هستیم به این سوال پاسخ دهیم که دانشمندان و مخترعان در این قراردادها از چه حقوقی برخوردار هستند؟روش: این تحقیق از نوع نظری بوده، روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی می‌باشد و روش جمع‌آوری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای و با مراجعه به اسناد صورت گرفته است.ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش پژوهش حاضر، ضمن رعایت اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است.یافته‌ها: قاعده لاضرر و قاعده ضرورت حفظ نظام ایجاب می‌نماید که چه در قوانین و چه در رویه قضایی تدابیری در جهت حمایت از مخترعان در قراردادهای استخدام دارو اندیشیده شود. کارفرما در برابر فرد مخترع وظایفی را بر عهده دارد، مانند پرداخت عوض، تحویل گرفتن داروی اختراع‌شده، رعایت حقوق معنوی، فلذا در قراردادهای استخدام حتی در فرض تعلق محصول به کارفرما حقوق معنوی مربوط به داروی اختراع‌شده به فرد مخترع تعلق دارد.نتیجه‌گیری: با توجه به مطالب ارائه‌شده می‌توان گفت که حمایت از مخترعان در قراردادهای استخدام دارو به وسیله تبیین الگوهای قراردادی مشخص و یا وضع قوانین و همچنین هدایت قضات در جهت احقاق حقوق دانشمندان صورت می‌گیرد. لازم است که برای مخترعان در ضمن قراردادهای استخدام دارو پاداشی در نظر گرفته شود تا تامین منافع آن‌ها تضمین گردد.

jurisprudential and legal analysis of protecting druginventors in employment contracts

background and aim: today, one of the most important issues in the field of intellectual property rights and economics is inventions. some inventions, such as the invention of medicine, are of great importance because they also affect the health and hygiene of society. in most cases, inventors work under contract for natural or legal persons, such as knowledge-based companies, in order to obtain laboratory facilities and due to limited financial resources. in this research, we seek to answer the question of what rights do scientists and inventors have in these contracts?method: this research is of theoretical type. the research method is descriptive-analytical and the method of data collection is library and referring to documents.ethical considerations: in order to organize this research, while observing the authenticity of the texts, honesty and fidelity have been observed.results: the rule of harmlessness and the rule of necessity to maintain order require that measures be devised in both laws and judicial practice to protect inventors in pharmaceutical employment contracts. the employer has duties towards the inventor, such as paying compensation, receiving the invented medicine and respecting intellectual property rights. therefore, in employment contracts, even if the product belongs to the employer, the intellectual property rights related to the invented drug belong to the inventor.conclusion: according to the presented material, it can be said that protecting inventors in pharmaceutical employment contracts is achieved by explaining specific contractual patterns or establishing laws, as well as guiding judges to uphold the rights of scientists. it is necessary to include a bonus for inventors in pharmaceutical employment contracts to ensure their interests are protected.