ابعاد حقوقی ویروس کرونا در نظام حقوق بین‌المللی

زمینه و هدف: درمان و سلامت یک حق بنیادین بشر است و تمام افراد، حق دسترسی به مراقبت‌های حداقلی مناسب (به ویژه در زمان بحران‌هایی مانند کرونا) را دارند. رفع نابرابری‌های جهانی درمانی باید به عنوان یک اولویت مد نظر قرار گیرد. سازمان‌های بین‌المللی، دولت‌ها و حتی افراد بر اساس اسناد و رویه‌های بین‌المللی دارای تعهدات و مسئولیت‌هایی در رابطه با حوزه سلامت هستند که به موجب آن باید در مقابل جامعه بشری پاسخگو باشند. در شرایط بحرانی مثل شیوع بیماری‌های همه‌گیر همچون ویروس کرونا، این نهادها مسئولیتی دوچندان دارند و موظف به جبران خسارات ناشی از فعل یا ترک فعل خود هستند. در این نوشتار ابعاد حقوقی ویروس کرونا در بخش‌های مختلف حقوق بین‌الملل، اعم از همکاری بین‌المللی ناشی از تعهدات بین‌المللی، مسئولیت بین‌المللی، حل و فصل اختلافات و نیز حقوق بین‌الملل بشر از منظر حق دسترسی به داروهای اساسی مورد تامل و بررسی قرار می‌گیرد.روش: در تحقیق حاضر، توصیفی‌ تحلیلی است که به صورت کتابخانه‌ای، به بررسی قوانین و مقررات موجود در نظام حقوقی بین‌المللی در زمینه بیماری‌های واگیر پرداخته است.ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بی‌طرفی و اصالت اثر رعایت شده است.یافته‌ها: برای مدیریت بحران بیماری‌های همه‌گیر نیاز به توزیع جامع و عادلانه مسئولیت عینی و پایدار کشورها، سازمان‌های بین‌المللی و بازیگران غیر دولتی است. بسترهای حقوقی لازم برای اجرای غیر سیاسی مقررات حوزه سلامت از سوی سازمان‌های بین‌المللی به ویژه سازمان بهداشت جهانی باید فراهم گردد.نتیجه‌گیری: با توجه به آمره‌بودن حق حیات، در صورت تعارض بین مقررات تحریمی یک سازمان بین‌المللی، به نظر می‌رسد مفاد منشور ملل متحد در الزام دولت‌های عضو به رعایت تصمیم‌های شورای امنیت، قابل استناد نبوده و به طریق اولی کشورها نیز از ابزار تحریم نمی‌توانند علیه سلامت انسان‌ها که در قلمرو یک کشور قرار دارند، استفاده نمایند.

legal dimensions of the covid-19 pandemic in theinternational legal system

background and aim: health and medical treatment are fundamental human rights. all individuals have the right to access adequate minimum care, especially during crises such as covid-19. addressing global health inequalities must be a priority. based on international documents and procedures, international organizations, governments and individuals have obligations and responsibilities regarding health for which they must be accountable to humanity. in crises like pandemics, these entities bear double responsibility and are obliged to compensate for damages resulting from their actions or omissions. this study examines the legal dimensions of covid-19 in various sectors of international law, including international cooperation, international responsibility, dispute settlement and international human rights law regarding access to essential medicines.method: this study employs a descriptive-analytical method. it is conducted through library research, reviewing existing laws and regulations within the international legal system concerning infectious diseases.ethical considerations: in this research, the principles of integrity, honesty, impartiality and originality of the work have been observed.results: managing pandemic crises requires a comprehensive and equitable distribution of objective and sustainable responsibility among countries, international organizations and non-state actors. the necessary legal frameworks must be established by international organizations, particularly the world health organization (who), to ensure the non-political implementation of health regulations.conclusion: given the peremptory nature (jus cogens) of the right to life, in the event of a conflict between the sanctions of an international organization and health rights, the provisions of the un charter regarding the obligation of member states to follow security council decisions do not seem to be invokable. consequently, countries cannot use sanctions as a tool against human health within the territory of any nation.