اهداف و کارکردهای جایگزین‌های حبس؛ با تاکید بر وضعیت جرائم پزشکی

زمینه و هدف: سیاست جایگزین‌های حبس به عنوان محوری مشترک در مطالعات جرم‌شناختی کیفرشناختی برخلاف ادبیات حقوقیِ جهانی‌شده، در قلمرو حقوق کیفری معاصر ایران به نسلی از مجازات‌ها اطلاق شده که ظاهراً بر وجه غلبه داعیه تبدیل، توقف و جایگزینیِ مجازات حبس را دارند. این در حالی است که در گفتمان غالب، علمی و جهانی‌شده این تدابیر منحصراً در مواجه با کیفر حبس معنا و تفسیر نمی‌شوند. تدابیر جایگزین به لحاظ مبانی فکری و خاستگاه اقتران آشکاری با آموزه‌های جرم‌شناسی‌های تقلیل‌گرا و سیاست حداقلی‌سازی و کاهش قلمرو حقوق کیفری داشته و در جدل با گفتمان کیفرگرایی حداکثری و سرکوبگر در کرسی مخالفان تلقی‌های سنتی از عدالت استحقاقی تعریف می‌شوند که امروزه در خصوص جرائم و تخلفات اقشاری مثل پزشکان عمیقاً مورد تاکید مراجع قانونی و قضایی قرار گرفته‌اند و به دنبال کاهش آثار تخریبی مجازات‌ها بر شخصیت مرتکبان می‌باشند. این تحقیق سعی دارد به بررسی کارکردها و اهداف تدابیر جایگزین‌های حبس بپردازد و در این مسیر نگاهی افتراقی و موردی به برخی از مصادیق جرائم پزشکی که استحقاق مواجه‌شدن با چنین تدابیری را دارند، داشته باشد.روش: این مقاله به روش توصیفی تحلیلی و متکی بر منابع کتابخانه‌ای نگارش یافته است.ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل نگارش مقاله پیش رو، نگارندگان ضمن رعایت اصالت متون و امانتداری همواره خود را ملزم به رعایت جوانب صداقت در گفتار و نوشتار می‌دانند.یافته‌ها: در جهان معاصر با استناد به اصل فردی‌سازی کیفرها، در زمان واکنش‌دهی به جرائم ارتکابی توسط اقشار فرهیخته و متخصص جامعه مثل پزشکان عموماً بر لزوم اجتناب از اجرای سیاست‌های سرکوبگر در قبال آن‌ها و لزوم گرایش به تدابیر و مجازات‌های جایگزین دفاع می‌شود. به نظر می‌رسد حقوق ایران به خصوص بعد از صدور بخشنامه ویژه رییس قوه قضاییه کم و بیش به این سمت و سو گرایش پیدا کرده است.نتیجه‌گیری: به رغم آنکه در وضع معاصر سیاست جنایی ایران در قلمرو جرائم پزشکی با تاکید و توصیه مضاعفی از سوی مجریان و مسئولان نظام قضایی بر کارایی و قابلیت تدابیر جایگزین تاکید شده است، اما واقعیات قضایی موجود کماکان از برتری رویکرد کیفرمدار و سرکوبگر در فضای محاکم بر هر تدبیری دیگری در مواجهه با جرائم مذکور حکایت می‌کند.

purposes and function of alternatives to incarceration; with emphasis on medical crime

background and aim: imprisonment as a criminological subject, contrary to the globalized literature, in iranian law, is called a punishment that seek to transform and replace the imprisonment. but in the world literature, these measures do not only include imprisonment. alternative measure are theoretically linked to reductionist criminology and the policy of reducing the scope of criminal law, that they are against just desert and punitiveness and today, legal and judicial authorities are paying attention to medical crimes and they seek to reduce the destructive effects pf punishment on the perpetrators personality.method: the method of this study is descriptive-analytical and its data collection instrument is documentary-library.ethical considerations: this article has completely adhered to the moral principles honesty, respect for right and confidentiality and the principle of material-intellectual property.results: today, referring to the principle of individualization of punishment, in the case of people such as doctors, the need to avoid the execution of punishment and the trend towards alternative measures is defended. iran's laws are relatively oriented towards these measures.conclusion: despite the emphasis on the use of alternative measures for medical crimes in irans criminal policy, the facts show that formal and repressive punishment are still cited and used by the courts more than any other measures.