مسئولیت کیفری سران دولت‌ها در قبال نقض حق دسترسی به دارو

زمینه و هدف: پرواضح است که حق حیات به عنوان اصلی‌ترین حق بشری مطرح است. حق بر سلامت نیز که در جهت تضمین حق حیات مطرح می‌شود، از زمره حقوق اساسی انسان‌ها است. یکی از حق‌های مهم و اساسی که در ذیل حق بر‌ سلامت مطرح می‌شود و جزء مهم‌ترین حق‌ها در ‌جهت رسیدن به حق بر سلامت شناخته می‌شود، حق بر دسترسی به دارو است. هدف از این پژوهش بررسی مسئولیت کیفری سران دولت‌ها در زمینه نقض حق دسترسی به دارو است.روش: این تحقیق با روش توصیفی تحلیلی و جمع‌آوری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای است.ملاحظات اخلاقی: در تمام مراحل پژوهش، امانتداری علمی رعایت شده است.یافته‌ها: در اسناد بین‌المللی حقوق بشری، صراحتاً از حق دسترسی به دارو به عنوان یک حق بنیادین نام برده نشده است، اما حق بر سلامت که از حقوق اساسی است، شامل حق بر دسترسی به دارو نیز می‌شود. حق دسترسی به دارو (در قالب حق کلی‌تر برخورداری از مراقبت‌های پزشکی) از حقوق بنیادین بشر محسوب می‌شود. این حق چه به طور مستقل و چه به طور ضمنی، در قالب حق بر مراقبت‌های پزشکی، در اسناد بین‌المللی مختلف مورد حمایت قرار گرفته است. مسئولیت کیفری سران دولت‌ها در این زمینه قابل بررسی است که بررسی تحلیلی اسناد بین‌المللی راهگشای راه هستند. نقض حق دسترسی به دارو به مناسبت می‌تواند جنایت نسل‌کشی، جنایت علیه بشریت و یا جنایت جنگی محسوب گردد که در برخی از رویه‌های کیفری بین‌المللی قابل مشاهده است. نتیجه‌گیری: قراردادن عمدی یک گروه در وضعیت زیستی نامناسب که به زوال کلی یا جزئی آنان منجر می‌شود، از عناصر مادی نسل‌کشی است. در واقع نابودی غیر ‌مستقیم یک گروه با قراردادن اعضای آن در شرایط زیستی سخت که دیر یا زود به نابودی آن‌ها خواهد انجامید. از جمله مصادیق این اقدام می‌توان وضعیت نامناسب تغذیه، اخراج سیستماتیک از محل سکونت و تقلیل خدمات ضروری پزشکی را نام برد. یکی از جنایات شنیع بین‌المللی بر اساس ماده 7 اساسنامه، جنایات علیه بشریت است که اگر سران دولت‌ها به صورت عمدی جمعیتی را از دارو به منظور نابودی آن‌ها محروم نماید، از مصادیق جنایات علیه بشریت خواهد بود. برخلاف جنایات علیه بشریت، هرگونه نقض جدی حقوق بین‌المللی بشردوستانه، جنایت جنگی محسوب می‌شود که در ماده 8 اساسنامه مطرح شده است. در این خصوص ترک فعل مانند عدم ارائه مراقبت‌های لازم پزشکی می‌تواند مشمول جنایات جنگی قرار گیرد. عنصر معنوی این جنایت می‌تواند عمد و یا سهل‌انگاری باشد، بنابراین محکومیت سران دولت‌ها به ارتکاب این جرائم در مورد عدم تامین دارو برای غیر نظامیان و مجروحان محتمل است. ایراد درد و رنج عظیم یا جراحات جدی به بدن یا سلامت در زمره اقدامات منجر به نقض فاحش کنوانسیون‌های ژنو است که در دسته جنایات جنگی قرار دارد) وفق بند 25 از قسمت «ب» ماده 8 اساسنامه دادگاه کیفری بین‌المللی استفاده از گرسنگی‌دادن به غیر نظامیان به عنوان یک روش جنگی از طریق محروم‌نمودن آنان از اموالی که برای بقایشان ضروری است (مانند دارو) نیز جرم جنگی بوده و در رویه دولت‌ها به قاعده عرفی مبدل گشته است.

criminal responsibility of heads of state for violating theright to access medicine

background and aim: it is clear that the right to life is the most important human right. the right to health is one of the fundamental rights of human beings، which is raised in order to guarantee the right to life. one of the important and basic rights that is mentioned under the right to health and is recognized as one of the most important rights in order to achieve the right to health is the right to access medicine. the purpose of this study is to examine the criminal responsibility of the heads of state in the field of violation of the right to access to medicine.methods: this research is descriptive-analytical and library information collection.ethical considerations: scientific trustworthiness has been observed in all stages of the research.results: in international human rights documents، the right to access medicine is not explicitly mentioned as a fundamental right, but the right to health، which is one of the fundamental rights، also includes the right to access medicine. the right to access medicine (in the form of a more general right to medical care) is considered a fundamental human right. this right has been supported both independently and implicitly، in the form of the right to medical care، in various international documents. the criminal responsibility of the heads of state can be examined in this context، and the analytical examination of international documents is the way forward.conclusion: deliberately placing a group in an inappropriate biological situation that leads to their total or partial deterioration is one of the material elements of genocide. in fact، the indirect destruction of a group by placing its members in harsh living conditions that sooner or later will lead to their destruction. among the examples of this action، we can mention poor nutritional status، systematic expulsion from the place of residence and reduction of essential medical services. one of the heinous international crimes based on article 7 of the constitution is crimes against humanity، which is one of the examples of crimes against humanity if the heads of governments deliberately deprive a population of medicine in order to destroy them. unlike crimes against humanity، any serious violation of international humanitarian law is considered a war crime as stated in article 8 of the statute. in this regard، omission such as not providing necessary medical care can be included in war crimes. the spiritual element of this crime can be intentional or negligent, therefore، the conviction of the heads of state for committing these crimes regarding the lack of supply of medicine to civilians and the injured is likely. causing great pain and suffering or serious injuries to the body or health is one of the actions leading to a gross violation of the geneva conventions، which is in the category of war crimes. depriving civilians as a method of war by depriving them of the property that is necessary for their survival (such as medicine) is also a war crime and has become a customary rule in the practice of governments.