بررسی خودمختاری رابطه‎‌ای و فردی بیمار از دیدگاه نتیجه‌گرایانه

زمینه و هدف: لزوم احترام به خودمختاری بیماران یکی از اصول اخلاق پزشکی است. محتوای این اصل، هم در رویکرد وظیفه‎‏گرایان و هم در رویکرد نتیجه‎‏گرایان به اشکال و عبارات مختلف دیده می‎‏شود، اما جایگاه و قدرت الزام اخلاقی و حقوقی در هر کدام یکسان به نظر نمی‎‏رسد، بدین‌ترتیب نگارندگان این مقاله، به عنوان هدف پژوهش، به بررسی جایگاه خودمختاری در رویکرد نتیجه‌گرایی و مقایسه آن با همین مفهوم در سایر رویکردهای اخلاقی می‌پردازند.روش: این ﺗﺤﻘﯿﻖ از ﻧﻮع ﻧﻈﺮی ﺑﻮده و روش ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ ‎‏ ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ و ﺟﻤﻊ‎‏آوری اﻃﻼﻋﺎت ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ‎‏ای و ﺑﺎ ﻣﺮاﺟﻌﻪ به اﺳﻨﺎد، ﮐﺘﺐ و ﻣﻘﺎﻻت ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ.ملاحظات اخلاقی: در ﺗﻤﺎم ﻣﺮاﺣﻞ ﻧﮕﺎرش ﭘﮋوﻫﺶ ﺣﺎﺿﺮ، ﺿﻤﻦ رﻋﺎیﺖ اﺻﺎﻟﺖ ﻣﺘﻮن، ﺻﺪاﻗﺖ و اﻣﺎﻧﺘﺪاری رﻋﺎیﺖ ﺷﺪه است.یافته‌ها: خودمختاری به طور سنتی در دیدگاه وظیفه‌گرایانه به رسمیت شناخته می‌شود، اما نامی تحت این عنوان در رویکرد نتیجه‌گرایی دیده نمی‌شود؛ از سوی دیگر، آنچه در نتیجه‌گرایی تحت عنوان «فردیت» شناخت می‌شود، تا حد زیادی با مبانی خودمختاری قرابت دارد. همچنین خوانشی نوین از خودمختاری به نام خودمختاری رابطه‌ای در کنار خودمختاری سنتی (فردی) در ادبیات حوزه حقوق و اخلاق پزشکی به چشم می‎‏خورد.نتیجه‌گیری: آنچه در نتیجه‎‏گرایی تحت عنوان فردیت شناخته می‎‏شود، «از حیث درونی و نفس‌الامری»، ارزشمند است و بار حقوقی کمتری نسبت به خودمختاری دارد. همچنین نگارندگان مقاله، خوانشی نوین از خودمختاری به نام خودمختاری رابطه‌ای را در کنار خودمختاری سنتی (فردی) معرفی کرده‌اند. در قرائت جدید، تصمیمات بیمار در امور مهم و سرنوشت‌ساز درمانی، به جای اتکا به شخص بیمار، به صورت ارتباط‌مند و با اخذ نظر از نزدیکان و خانواده وی و حتی در مواردی از مشاوران و دست‌اندرکاران پزشکی صورت می‌گیرد.

relational and individual autonomy of the patient from consequentialist point of view

background and aim: the need to respect patients' autonomy is one of the principles of medical ethics. the content of this principle can be seen in different forms and expressions both in deontology and consequentialism، but it's position and moral and legal obligation does not seem to be the same in each of them. therefore، the authors of this article، as the research aim، examine the position of autonomy in the consequentialist approach and compare it with the same concept in other ethical approaches.methods: this research is a theory and the research method is descriptive-analytical and the method of collection is library and it is information by referring to documents، books and articles.ethical considerations: in order to organize this research، while observing the authenticity of the texts، hoesty and fidelity have been observed.results: autonomy is traditionally recognized in the deontological view، but it is not mentioned under this title in the consequentialist approach. on the other hand، what is known as individualism in consequentialism is largely related to the principles of autonomy. also، a new reading of autonomy، called relational autonomy، can be seen in the literature of medical ethics and law، along with traditional (individual) autonomy.conclusion: what is known as individuality in consequentialism from an internal and self-determining point of view is valuable and has less legal aspect than autonomy. also، the authors of the article have introduced a new reading of autonomy called relational autonomy next to traditional (individual) autonomy. in the new reading، the patient's decisions in important and decisive matters of treatment، instead of relying on the patient، are made in a relational manner and by obtaining opinions from his relatives and family and even in some cases from consultants and medical practitioners.