حق دسترسی آزاد به اطلاعات از منظر حقوق اساسی ایران در پرتو نسل چهارم حقوق بشر

زمینه و هدف: در تحولات نوین جوامع بشری حق ارتباطات به عنوان نسل چهارم حقوق بشر گفتمانی نوین و ایده‌ای جدید در عصر اطلاعات محسوب می‌شود. اهمیت این نسل از حقوق بشر تا آنجاست که کارشناسان تاکید دارند که امروزه تحقق حقوق مهمی چون حق حیات یا حق تعیین سرنوشت بدون برخورداری از حق ارتباطات به طور کامل میسر نیست. نظر به ظهور ابزارهای نوین ارتباط جمعی در دنیای کنونی و تمایل بیش از پیش دکترین حقوق بشری کشورهای پیشرفته به تحقق این نسل از حقوق بشر است. در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به حق دسترسی آزاد به اطلاعات تصریح نشده است.روش: پژوهش حاضر به روش توصیفی تحلیلی انجام شده است.ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بی‌طرفی و اصالت اثر رعایت شده است.یافته‌ها: با تفسیر موسع اصل بیست و پنجم قانون اساسی، همینطور اصل هشتم این قانون، شاید بتوان تا حدی حق دسترسی به اطلاعات را تضمین نمود. حق دسترسی به اطلاعات یکی از اصول بنیادین حکومت‌های دموکراتیک و از مصادیق مهم نسل اول حقوق بشر و تضمین‌کننده حقوق شهروندی است.نتیجه‌گیری: در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، اصول مختلف قانون اساسی به طور ضمنی بر ضرورت آزادی اطلاعات تاکید کرده است.

the right to free access to information from the perspective of iran's constitutional rights in the light of the fourthgeneration of human rights

background and aim: in the new developments of human societies، the right to communication is considered as the fourth generation of human rights، a new discourse and a new idea in the information age. the importance of this generation of human rights is as much as the experts emphasize that today it is not possible to realize important rights such as the right to life or the right to self-determination without the right to communication. considering the emergence of new means of mass communication in the current world and the tendency of the doctrine of human rights of advanced countries to realize the human rights of this generation. in the constitution of the islamic republic of iran، the right to free access to information is not specified.method: the present research was carried out using a descriptive - analytical method.ethical considerations: in the present research، the principles of trustworthiness، honesty، impartiality and originality of the work have been observed.results: with the expanded interpretation of the twenty-fifth article of the constitution، as well as the eighth article of this law، it may be possible to partially guarantee the right to access information. the right to access to information is one of the fundamental principles of democratic governments and one of the important examples of the first generation of human rights and guarantees the rights of citizens.conclusion: in the constitutional laws of the islamic republic of iran، various principles of the constitution have implicitly emphasized the necessity of freedom of information.